अछाम जिल्ला
अछाम जिल्ला सुदूरपश्चिम प्रदेशको एक पहाडी प्रशासनिक इकाइ हो, जसको सदरमुकाम मङ्गलसेनमा छ। करिब १६८० वर्ग किलोमिटरसम्म फैलिएको यो जिल्ला भौगोलिक रूपमा दुर्गम भए पनि प्राकृतिक सम्पदा र सांस्कृतिक…
“जिल्ला” ट्याग भएका ५७ लेख
अछाम जिल्ला सुदूरपश्चिम प्रदेशको एक पहाडी प्रशासनिक इकाइ हो, जसको सदरमुकाम मङ्गलसेनमा छ। करिब १६८० वर्ग किलोमिटरसम्म फैलिएको यो जिल्ला भौगोलिक रूपमा दुर्गम भए पनि प्राकृतिक सम्पदा र सांस्कृतिक…
अर्घाखाँची जिल्ला नेपालका सात प्रदेशमध्ये लुम्बिनी प्रदेशको पहाडी भागमा पर्ने प्रशासनिक एकाइ हो। यसको सदरमुकाम सन्धिखर्क हो। पूर्वमा पाल्पा जिल्ला, उत्तरमा गुल्मी जिल्ला, पश्चिममा प्युठान जिल्ला तथा…
इलाम जिल्ला नेपालको कोशी प्रदेशअन्तर्गत पूर्वी पहाडमा पर्ने प्रशासनिक इकाइ हो। १७०३ वर्ग किलोमिटर क्षेत्र बोकेको यस जिल्लाको भू–आकृति तराई नजिकको भेसीदेखि लेकाली भागसम्म फैलिएको छ। नेपालमा चिया…
उदयपुर जिल्ला नेपालको कोशी प्रदेशको पश्चिम–दक्षिण भागमा पर्ने, २,०६३ वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफल भएको प्रशासनिक एकाइ हो। भू–आकृतिमा महाभारत शृङ्खलादेखि चुरे पर्वतसम्म फैलिएको यस जिल्लामा भित्री मधेसका…
कपिलवस्तु जिल्ला लुम्बिनी प्रदेशको दक्षिण-पश्चिमी भागमा पर्ने प्रशासनिक एकाइ हो, जसको क्षेत्रफल १,७३८ वर्ग किमी छ र सदरमुकाम तौलिहवा हो। भू–आकृतिले तराईको समथर भूभाग र तल्लो चुरे पर्वत समेट्छ;…
काठमाडौँ जिल्ला नेपालकै राजधानी आवास भएको, काठमाडौँ उपत्यकाभित्र पर्ने प्रशासनिक जिल्ला हो। यो जिल्ला चार भञ्ज्याङ र नदी–डाँडाले परिभाषित सीमाभित्र अवस्थित छ, पूर्व–पश्चिम तथा उत्तर–दक्षिणतर्फ…
काभ्रेपलाञ्चोक जिल्ला नेपालका ७७ मध्ये बागमती प्रदेशअन्तर्गत पर्ने एक प्रशासनिक इकाइ हो। सदरमुकाम धुलिखेल रहेको यस जिल्लाले १,३९६ किमी² क्षेत्र ओगटेको भनाइ पाइन्छ, र २०७८ को जनगणनाअनुसार जनसङ्ख्या…
कालिकोट जिल्ला नेपालकाे कर्णाली प्रदेशमा पर्ने प्रशासनिक इकाइ हो, जसकाे सदरमुकाम मान्म हो। १,७४१ वर्ग किमी क्षेत्रफलमा फैलिएको यस जिल्लामा वि.सं. २०७८ को राष्ट्रिय जनगणनाअनुसार १,४५,२९२ बासिन्दा थिए।…
कास्की जिल्ला गण्डकी प्रदेशको एक प्रमुख पर्यटकीय जिल्ला हो, जसको प्रशासनिक केन्द्र पोखरा हो। अन्नपूर्ण शृङ्खला र माछापुच्छ्रेको नजिक अवस्थित यस जिल्लाको भू–आकृति मध्यम पहाडदेखि उच्च हिमालसम्म फैलिएको…
खोटाङ जिल्ला कोशी प्रदेशको एक पहाडी प्रशासनिक इकाइ हो, जसको सदरमुकाम दिक्तेलमा अवस्थित छ। दुधकोशी–अरुण बीचको मध्य किराँत/खम्बुवान क्षेत्रबाट विकसित यस जिल्लाले ऐतिहासिक शासन-पोखरी, गढी–थुम संरचना र…
गुल्मी जिल्ला लुम्बिनी प्रदेशअन्तर्गत पर्ने नेपालको एक प्रशासनिक जिल्ला हो, जसको केन्द्र तम्घासमा छ। पूर्व–पश्चिम छिमेक जिल्लाहरूले घेरेको यो पहाडी क्षेत्र कफी खेतीका लागि चिनिन्छ र यसको उत्पादन…
गोरखा जिल्ला नेपालको गण्डकी प्रदेशमा पर्ने प्रशासनिक एकाइ हो। यसको सदरमुकाम गोरखा बजार हो, जो गोरखा नगरपालिकाभित्र अवस्थित छ। जिल्लामा ११ स्थानीय तह (२ नगरपालिका, ९ गाउँपालिका) र २ निर्वाचन क्षेत्र…
चितवन जिल्ला बागमती प्रदेशको दक्षिणपश्चिमतर्फ पर्ने भित्री मधेशीय जिल्ला हो। सदरमुकाम भरतपुर रहेको यो जिल्लाको क्षेत्रफल २,२३८.३९ वर्ग किलोमिटर र जनसङ्ख्या २०७८ मा ७,१९,८५९ थियो। भूभागको ठूलो अंश…
जाजरकोट जिल्ला नेपालका कर्णाली प्रदेशअन्तर्गत पर्ने प्रशासनिक इकाइ हो, जसको सदरमुकाम खलङ्गा रहेको छ। जिल्लाको क्षेत्रफल २,२३० वर्ग किलोमिटर छ र राष्ट्रिय जनगणना २०७८ मा जनसङ्ख्या करिब १,८९,३६० उल्लेख…
जुम्ला जिल्ला कर्णाली प्रदेशको हिमाली उच्चभागमा अवस्थित प्रशासनिक इकाइ हो। यसको सदर केन्द्र [खलङ्गा] हो, जो [चन्दननाथ नगरपालिका]भित्र पर्छ र स्थानीय शिक्षा, स्वास्थ्य तथा व्यापारका सेवाहरुको प्रमुख…
झापा जिल्ला नेपालको पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रअन्तर्गत मेची अञ्चलको उर्वर तराई–मधेसमा पर्ने प्रशस्त बसोबास भएको प्रशासनिक इकाइ हो। जिल्लाको सदरमुकाम चन्द्रगढी हो, जुन पूर्व-पश्चिम राजमार्गको…
डडेल्धुरा जिल्ला नेपालका सुदूरपश्चिम प्रदेशमा पर्ने एउटा पहाडी जिल्ला हो, जसको सिमाना पूर्वमा डोटी जिल्ला, उत्तरमा बैतडी जिल्ला, दक्षिणमा कञ्चनपुर जिल्ला र पश्चिममा भारतको उत्तराखण्डसँग जोडिन्छ।…
तनहुँ जिल्ला गण्डकी प्रदेशअन्तर्गतको एक पहाडी प्रशासनिक इकाइ हो, जसको सदरमुकाम दमौलीमा छ। यो जिल्ला महाभारत श्रृङ्खला र मध्य पहाडी भू-भागमा अवस्थित छ र पूर्वको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रअन्तर्गत…
ताप्लेजुङ जिल्ला नेपालका ७७ जिल्लामध्ये कोशी प्रदेशको एक हिमाली जिल्ला हो। यसको क्षेत्रफल ३,६४६ वर्ग किलोमिटर छ र जिल्लाभित्र विश्वको तेस्रो उच्च शिखर कञ्चनजङ्घा पर्दछ। सदरमुकाम फुङलिङ रहेको यो…
दाङ जिल्ला लुम्बिनी प्रदेशको भूभागमा पर्ने प्रशासनिक इकाई हो, जसमा दाङ र देउखुरी उपत्यकाहरू समेटिन्छन्। यहाँको दाङ उपत्यका एशियामै ठूलो र विश्वस्तरमा दोस्रो ठूलो उपत्यका मानिन्छ। जिल्ला ३०५९.८१ वर्ग…
दार्चुला जिल्ला नेपालको सुदूरपश्चिम प्रदेशमा पर्ने, देशको पश्चिम सिमानासँग टाँसिएको अन्तिम जिल्लामध्ये एक हो। यसको भू-उचाइँ ५१८ मिटरदेखि ७,१३२ मिटरसम्म फैलिएको छ र सदरमुकाम खलङ्गा हो। उत्तरतर्फ…
दैलेख जिल्ला नेपालको कर्णाली प्रदेशमा पर्ने पहाडी प्रशासनिक एकाइ हो। यसको सदरमुकाम नारायण नगरपालिकास्थित दैलेख बजार हो। राष्ट्रिय जनगणना २०७८ अनुसार जनसङ्ख्या २,५२,३१३ र क्षेत्रफल १,४८५.५७…
दोलखा जिल्ला नेपालका मध्यम पहाडी भूभागमा पर्ने प्रशासनिक इकाइ हो, जसको क्षेत्रफल २,१९१ वर्ग कि.मी. छ। यसका सीमाना उत्तरतर्फ तिब्बत, पूर्वतर्फ सोलुखुम्बु जिल्ला र रामेछाप जिल्ला, पश्चिमतर्फ…
धनकुटा जिल्ला पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रको कोशी अञ्चलभित्र पर्ने पहाडी जिल्ला हो, जसको प्रशासनिक केन्द्र धनकुटा नगरपालिका हो। यस सदरमुकामले क्षेत्रीय सदरमुकामको भूमिकासमेत वहन गरेको इतिहास छ। भू-आकृतिक…
धनुषा जिल्ला नेपालका तराईय क्षेत्रमध्ये घनाबस्ती र उर्वर भूमिका लागि चिनिने, मधेश प्रदेशअन्तर्गत अवस्थित प्रशासनिक एकक हो। यसले नेपालको ०.८०% भूभाग ओगट्छ र २.९% जनसङ्ख्या बसोबास गर्छ। धार्मिक पहिचान,…
नुवाकोट जिल्ला नेपालको मध्यभागमा पर्ने बागमती प्रदेशको प्रशासनिक एकाइ हो, जुन काठमाडौँको उत्तर–पश्चिमतर्फ अवस्थित छ। सदरमुकाम विदुर रहेको यस जिल्लाको जनसङ्ख्या २८८,४७८ छ र क्षेत्रफल १,१२१ वर्ग…
नेपालका जिल्लाहरू प्रदेशपछि पर्ने दोस्रो तहका प्रशासनिक इकाइ हुन्। सातै प्रदेशमा मिलेर जम्मा ७७ जिल्ला छन्, जसअन्तर्गत स्थानीय तहका नगरपालिका र गाउँपालिका पर्दछन्। वर्तमान संरचना २०७२ असोज ३ गते…
पर्वत जिल्ला गण्डकी प्रदेशका ११ मध्ये एक मध्यपहाडी जिल्ला हो, प्रशासनिक केन्द्र कुश्मा बजार। क्षेत्रफलबारे स्रोतहरूमा ४९४ र ५३६.८६ वर्ग किलोमिटर दुई भिन्न अंक भेटिन्छन्। पछिल्लो जनगणनाअनुसार…
पर्सा मधेश प्रदेशको एक प्रशासनिक जिल्ला हो, जसमा औद्योगिक सहर वीरगन्ज अवस्थित छ। उत्तरमा मकवानपुर जिल्ला र चितवन जिल्ला, पूर्वमा बारा जिल्ला, पश्चिम र दक्षिणतर्फ भारतको बिहार राज्यसँग यसको सिमाना…
पश्चिम रुकुम जिल्ला कर्णाली प्रदेशको पहाडी भेगमा पर्ने एक प्रशासनिक इकाइ हो, जुन २०७४ को पुनर्संरचना पछि रुकुम विभाजनबाट बनेको मानिन्छ। सदरमुकामबारे स्रोतहरूमा खलङ्गा र मुसिकोट दुबै उल्लेख भेटिन्छ।…
पाँचथर जिल्ला नेपालका पहाडी भेगमध्ये मेची अञ्चलभित्र पर्ने प्रशासकीय एकाइ हो। सदरमुकाम फिदिम रहेको यस जिल्लाको उचाइ करिब ३८३ मि. देखि ४,५७५ मि.सम्म फैलिएको छ। पूर्वतर्फ भारतको सिक्किम र दार्जिलिङसँग…
पाल्पा जिल्ला लुम्बिनी प्रदेशको पहाडी भूभागमा पर्ने एक प्रशासनिक एकक हो, जसको केन्द्र तानसेन हो। १,३७३ वर्ग किमी क्षेत्रफल र २४२,४२३ जनसंख्या भएको यस जिल्लाको ऐतिहासिक पृष्ठभूमि सेन वंशसँग जोडिन्छ र…
पूर्वी रुकुम जिल्ला नेपालको लुम्बिनी प्रदेशको एक मात्र हिमाली जिल्ला हो, जहाँ धौलागिरि हिमालको पश्चिम भूभाग पर्ने ढोरपाटन शिकार आरक्षको साठ्ठी प्रतिशतभन्दा बढी अंश पर्दछ। यस जिल्लाको सर्वोच्च चुचुरो…
प्युठान जिल्ला लुम्बिनी प्रदेशको मध्य–पहाडी भागमा पर्ने एक प्रशासनिक जिल्ला हो, जसको भौगोलिक उचाइ ३०५ देखि ३,६५९ मिटरसम्म फैलिन्छ। करिब १,३२,८९० हेक्टर क्षेत्राधिकार भएको यस जिल्लामा ठण्डा र…
बझाङ जिल्ला नेपालको सुदूरपश्चिम प्रदेशमा पर्ने हिमाली–पहाडी जिल्ला हो, जहाँ दुई सहरी नगरपालिका र दस गाउँपालिका सहित १२ स्थानीय तह छन्। यसको कूल क्षेत्रफल ३,४२२ वर्ग किलोमिटर र जनसङ्ख्या १,६७,०२६…
बाँके जिल्ला लुम्बिनी प्रदेशको एक प्रशासनिक इकाइ हो, जसले नेपालका मध्य तथा सुदूर भागका आर्थिक गतिविधिलाई जोड्ने महत्त्वपूर्ण कडीको काम गरेको मानिन्छ। यातायात, विद्युत् र औद्योगिक पूर्वाधार अपेक्षाकृत…
बागलुङ जिल्ला गण्डकी प्रदेशअन्तर्गत पर्ने एक पहाडी प्रशासनिक इकाइ हो, जसलाई झोलुङ्गे पुलहरूको प्रख्यातिले छुट्टै छाप दिएको छ। ‘सानो नेपाल’ भनेर पनि चिनिने यो जिल्लामा ४ नगरपालिका र ६ गाउँपालिका छन्।…
बाजुरा जिल्ला नेपालको सुदूरपश्चिम प्रदेशमा पर्ने एक हिमाली जिल्ला हो। यसका सिमाना बझाङ जिल्ला, हुम्ला जिल्ला, मुगु जिल्ला, कालिकोट जिल्ला र अछाम जिल्लासँग लाग्छन्। करिब २,१८८ वर्ग कि.मि. क्षेत्रफल…
बैतडी जिल्ला नेपालका सुदूरपश्चिम प्रदेशको पहाडी भागमा पर्ने प्रशासनिक एकाइ हो। यसको क्षेत्रफलबारे स्रोतहरूमा फरक देखिन्छ, र वि.सं. २०६८ को जनगणनाअनुसार जनसङ्ख्या २,५०,८९८ थियो। पश्चिमतर्फ महाकाली…
मकवानपुर जिल्ला नेपालका बागमती प्रदेशभित्र पर्ने पूर्व–पश्चिम मार्गका लागि महत्त्वपूर्ण भौगोलिक घाँटी हो। उत्तरमा महाभारत शृङ्खला र दक्षिणमा चुरे पर्वत बीच रहेको यस जिल्लाको सदरमुकाम हेटौँडा हो।…
महोत्तरी नेपालको मधेश प्रदेशमा पर्ने जिल्ला हो, जसले नेपालको कूल भूभागको करिब ०.६८ प्रतिशत र कूल जनसंख्याको करिब २.३९ प्रतिशत हिस्सा ओगटेको छ। जनघनत्वका आधारमा पाँचौँ स्थानमा पर्ने यो जिल्लामा कृषि…
म्याग्दी जिल्ला नेपालको गण्डकी प्रदेशअन्तर्गत मध्यपहाडी भेगको प्रशासनिक इकाइ हो। पूर्वमा कास्की जिल्ला र पर्वत जिल्ला, पश्चिममा बागलुङ जिल्ला, डोल्पा जिल्ला र रुकुम जिल्ला, उत्तरमा मुस्ताङ जिल्ला तथा…
रामेछाप जिल्ला नेपालका मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्रको जनकपुर अञ्चलमा पर्ने पहाडी प्रशासनिक इकाई हो। १,५४६ वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफल भएको यस जिल्लाको सदरमुकाम मन्थली हो। उचाइ ४२६ मिटरदेखि ६,९५८ मिटरसम्म…
रुपन्देही नेपालका लुम्बिनी प्रदेशअन्तर्गतको जिल्ला हो, जसको पूर्व नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पश्चिम), पश्चिम कपिलवस्तु जिल्ला, उत्तर पाल्पा जिल्ला र दक्षिणतर्फ उत्तर प्रदेश (भारत) पर्दछन्। गौतम बुद्धको…
रोल्पा जिल्ला नेपालको पश्चिम पहाडी क्षेत्रमा अवस्थित एक प्रशासनिक इकाइ हो। यसको क्षेत्रफल १,८७९ वर्ग किलोमिटर छ, र दक्षिणमा दाङ जिल्ला, पूर्वमा प्युठान जिल्ला, पश्चिममा सल्यान जिल्ला तथा उत्तरतिर…
रौतहट जिल्ला, नेपालको मध्यमाञ्चल विकास क्षेत्र अन्तर्गत नारायणी अञ्चलको दक्षिण–पूर्वी तराई भूभागमा अवस्थित प्रशासनिक इकाइ हो। पूर्वमा सर्लाही जिल्ला, पश्चिममा बारा जिल्ला, उत्तरमा मकवानपुर जिल्ला र…
लमजुङ जिल्ला गण्डकी प्रदेशअन्तर्गत नेपालको एक ऐतिहासिक र भौगोलिक विविधतायुक्त जिल्ला हो। मध्य-पहाडदेखि उत्तरी हिमाली भूभागसम्म फैलिएको यस जिल्लाको क्षेत्रफल १,६९२ वर्ग किमि छ र सदरमुकाम बेसीसहर हो।…
ललितपुर जिल्ला बागमती प्रदेशको एक प्रशासनिक इकाइ हो, जो काठमाडौँ उपत्यकाको दक्षिण भागमा पर्छ। पाटन दरबार स्क्वायरलाई युनेस्को विश्व सम्पदा सूचिमा राखिएको छ, र कृष्ण मन्दिर, अशोक स्तूप तथा महाबौद्ध…
सङ्खुवासभा जिल्ला कोशी प्रदेशको हिमाली भेगमा पर्ने जिल्ला हो, जसको सदरमुकाम खाँदबारी हो। उत्तरी भागमा मकालु लगायत उचाइका हिमशिखर र दक्षिणतर्फ बसोबासयुक्त पहाडी भेग रहेको यो जिल्लामा अरुण नदी बहन्छ।…
सल्यान जिल्ला कर्णाली प्रदेशअन्तर्गत रहेको नेपालका ७७ जिल्लामध्ये एक हो। राष्ट्रिय जनगणना २०७८ अनुसार यहाँको जनसङ्ख्या २,३८,५१५ र क्षेत्रफल १,४६२ किमी² (५६४ वर्ग माइल) छ। प्रशासनिक केन्द्र खलङ्गा हो,…
सिन्धुपाल्चोक जिल्ला बाग्मती प्रदेशका १३ जिल्लामध्ये क्षेत्रफलका आधारमा सबैभन्दा ठूलो पहाडी जिल्ला हो। सदरमुकाम चौतारा भएको यस जिल्ला चीनसँग जोडिने तातोपानी नाकाका कारण रणनीतिक र व्यापारीक दृष्टिले…
सिन्धुली जिल्ला नेपालका बागमती प्रदेशको एक प्रशासनिक एकाइ हो, जसको कुल क्षेत्रफल २,४९१ वर्ग किलोमिटर छ। सदरमुकाम कमलामाई नगरपालिकाभित्रको सिन्धुलीमाढी हो। वि.सं. २०७८ को जनगणनाअनुसार यहाँ ३,००,०२६…
सिराहा जिल्ला मधेश प्रदेशको दक्षिणी छेउमा पर्ने, सगरमाथा अञ्चलको सीमावर्ती जिल्ला हो। पूर्वमा सप्तरी, पश्चिममा धनुषा, उत्तरमा उदयपुर र दक्षिणमा भारतको बिहारसँग जोडिएको यो जिल्लाको सदरमुकाम सिराहा…
सुनसरी जिल्ला नेपालको पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्रअन्तर्गत कोशी अञ्चलमा पर्ने, उच्च जनघनत्व र कृषि प्रमुख रहने तराईप्रधान जिल्ला हो। दक्षिणतर्फ भारत र पश्चिमतर्फ सप्तकोशी नदीले छुट्याएको सप्तरी जिल्ला…
सुर्खेत जिल्ला कर्णाली प्रदेशको एक प्रशासनिक इकाइ हो, जसको क्षेत्रफल २,४५१ वर्ग किलोमिटर छ। सदरमुकाम वीरेन्द्रनगर कर्णालीको राजधानी तथा प्रमुख व्यापारिक केन्द्र पनि हो। सुर्खेत भित्री उपत्यकायुक्त…
सोलुखुम्बु जिल्ला नेपालको पूर्वाञ्चल विकास क्षेत्र, सगरमाथा अञ्चलको उत्तरी भागमा पर्ने हिमाली जिल्ला हो। विश्व सम्पदा सूचीमा दर्ता भएको सगरमाथा (८,८४८ मि.) यहीँ अवस्थित छ। ६००–८,८४८ मिटर उचाइ दायरा,…
हुम्ला जिल्ला कर्णाली प्रदेशअन्तर्गतको एक ठूलो पहाडी–हिमाली जिल्ला हो, जसको सदरमुकाम सिमिकोट हो। करिब ५,६५५ वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफलसहित यो डोल्पा जिल्लापछि देशको दोस्रो सबैभन्दा ठूलो जिल्ला मानिन्छ।…