प्रकृति र वातावरण
पशुपतिनाथ मन्दिर
पशुपतिनाथ मन्दिर काठमाडौँ जिल्लामा, बागमती नदी किनार स्थित प्रमुख हिन्दू तीर्थ हो। काठमाडौँ महानगरपालिका–८ भित्र फैलिएको यस क्षेत्र करिब २४० हेक्टरको धार्मिक–सांस्कृतिक संकुल हो। सन् १९७९ मा युनेस्को…
<i class="fa-solid fa-leaf" style="color:var(--gold)"></i> प्रकृति र वातावरण
राष्ट्रिय निकुञ्ज, वन्यजन्तु, चराचुरुङ्गी, वनस्पति र जैविक विविधता · ३८ लेख
प्रकृति र वातावरण
लालीगुराँस
लालीगुराँस नेपालको राष्ट्रिय फूलका रूपमा मान्य छ र पहाडी–हिमाली पट्टीमा सतहदेखि उचाइसम्म पाइने गुराँस समूहको प्रमुख प्रतिनिधि हो। यसको फूल प्रायः रातो र तौलिलो घोसामा फुल्छ, पात लामचौर छ र रुखको कद…
प्रकृति र वातावरण
डाँफे
डाँफे नेपालको राष्ट्रिय पक्षी र उच्च पहाडी–हिमाली क्षेत्रमा पाइने चराचर हो। उत्तराखण्डमा पनि यही नामले चिनिने यो प्रान्तीय पक्षी मानिन्छ। अरुणाचल प्रदेशमा देखिएको नयाँ रूपको वर्गीकरणबारे स्पष्ट…
प्रकृति र वातावरण
विसं २०७२ को महाभूकम्प
वि.सं. २०७२ को महाभूकम्प वि.सं. २०७२ वैशाख १२ गते शनिबार नेपालको प्रमाणिक समय अनुसार पूर्वाह्न ११:५६ मा लगभग ३४ किमी (२१ माइल) पूर्व-दक्षिणपूर्व बार्पाकलाई केन्द्रविन्दु बनाई ७.८ रेक्टर स्केलको…
प्रकृति र वातावरण
जिम्बु
जिम्बू प्याज परिवारसँग सम्बन्धित एउटा जडिबुटी हो, जुन नेपाल केही क्षेत्रहरू र भारतका केही मध्य हिमालय राज्यहरू जस्तै उत्तराखण्ड व्यापक रूपमा प्रयोग गरिन्छ, जहाँ यसलाई बाँस वा फारन भनिन्छ। यो जिम्मा…
प्रकृति र वातावरण
माईपोखरी
माईपोखरी इलाम जिल्लाको उत्तरी क्षेत्रमा रहेका माइपोखरी र सुलुबुङ गाविसको चूचूरोमा पर्ने एउटा धार्मिक महत्त्व बोकेको नौ कुने पाखरीको हो। यो तारा आकृतिको छ। १.८८ बर्ग किलोमिटर क्षेत्रफल भएको यस पोखरीको…
प्रकृति र वातावरण
हाब्रे
हाब्रे (रातो पाण्डा) ऐलुरस फुल्जेन्स नामक साना आकारको वृक्षवासी स्तनधारी हो, मुख्यतः हिमालयका समशितोष्ण बाँस–गुराँस वनमा बसोबास गर्छ। नेपाल, चीन, वर्मा र भुटानमा पाइने यसको विश्वव्यापी संख्या करिब…
प्रकृति र वातावरण
कोशी टप्पु वन्यजन्तु आरक्ष
कोशी नदीको किनारमा फैलिएको कोशी टप्पु वन्यजन्तु आरक्ष पूर्वी तराईको प्रमुख सिमसार–घाँसे मैदानयुक्त संरक्षित क्षेत्र हो। वि.सं. २०३२ (सन् १९७६) मा स्थापना भएको यो आरक्ष १७५ वर्ग कि.मी.मा सुनसरी…
प्रकृति र वातावरण
घोडाघोडी ताल
घोडाघोडी ताल सुदूरपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रको कैलाली जिल्ला अन्तर्गत पर्ने एक रमणीय ताल हो । यो स्थल कैलाली जिल्लाको "पहलमानपुर" र "सुखड"को विचमा पर्ने जंगलमा पर्दछ । पूर्व पश्चिम राजमार्गको छेउमै…
प्रकृति र वातावरण
पाटे बाघ
पाटे बाघ भारत, नेपाल र बङ्गलादेशका रैथाने बाघको एक उपसमूह हो, जसको उपप्रजाति नाम स्रोतअनुसार ‘प्यानथेरा टाइग्रिस’ भनिएको छ। यसले घाँसेमैदानदेखि उष्ण र समशीतोष्ण सदाबहार वन, सुख्खा झाडी, मरुभूमी…
प्रकृति र वातावरण
नेपालमा जलवायु परिवर्तन
नेपालमा जलवायु परिवर्तन उच्च जोखिमको विषय मानिन्छ। जर्मनवाचको क्लाइमेट रिस्क इन्डेक्स (२०२०) अनुसार १९९९–२०१८ बीच नेपाल ९औँ बढी प्रभावित देशका रूपमा सूचीकृत भयो। हिमालय क्षेत्रका बाढी र पहिरो, र…
प्रकृति र वातावरण
हिउँ चितुवा
हिउँ चितुवा (Snow Leopard) ठूलो बिरालो समूहको मांसाहारी स्तनधारी हो, जो दक्षिण एसिया र मध्य एसियाका उच्च हिमाली भूभागमा बसोबास गर्छ। करिब ३,०००–५,५०० मिटर उचाइमा पाइिने यो प्रजातिको वास्तविक संख्या…
प्रकृति र वातावरण
चौँरी गाई
चौँरी गाई लामो रौँ भएको बोभाइन समूहको संकर घरपालुवा जनावर हो, जसको उत्पत्ति पहाडी गाइबस्तु र याक वा नाकबीचको प्रजननबाट हुन्छ। यसको उपस्थिति नेपालदेखि तिब्बतको पठार हुँदै मङ्गोलिया र रुसका हिमाली…
प्रकृति र वातावरण
बर्दिया राष्ट्रिय निकुञ्ज
नेपालको मध्य तथा सुदूर पश्चिम तराईमा अवस्थित बर्दिया राष्ट्रिय निकुञ्ज करिब ९६८ वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफल ओगटिएको ठूलो संरक्षित क्षेत्र हो। कर्णाली नदीको पूर्व किनार नजिक रहेको यस निकुञ्जको प्राधान्य…
प्रकृति र वातावरण
तीनऔँले लाहाँचे
तीनऔँले लाहाँचे (वैज्ञानिक नाम: Dinopium shorii) नेपालमा पाइने एक प्रकारको चराको नाम हो। यसलाई अङ्ग्रेजीमा हिमालयन फ्लेमब्याक (Himalayan Flameback) भनिन्छ।तीनऔँले लाहाँचे (Dinopium shorii ) जसलाई…
प्रकृति र वातावरण
एकसिङ्गे गैँडा
एकसिङ्गे गैँडा (Rhinoceros unicornis) दक्षिण एसियाको ठूलो गैँडा प्रजाति हो, हाल नेपाल र भारतमै सीमित पाइन्छ। एउटा सिङ २०–१०० से.मी. लम्बाइको हुन्छ, छाला बाक्लो र हल्का चाँदीझैँ रङको देखिन्छ। वासस्थान…
प्रकृति र वातावरण
लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्ज
लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्ज नेपालका बागमती प्रदेशअन्तर्गत नुवाकोट, सिन्धुपाल्चोक र रसुवा जिल्लामा फैलिएको संरक्षित क्षेत्र हो। वि.सं. २०३२ मा स्थापित यस निकुञ्ज काठमाडौँ नजिकतामा दोस्रो स्थानमा पर्छ र…
प्रकृति र वातावरण
सयौँ थुङ्गा फूलका हामी
सयौँ थुङ्गा फूलका हामी, नेपालको आधिकारिक राष्ट्रिय गान हो। कवि व्याकुल माइलाका शब्द र अम्बर गुरुङको सङ्गीत रहेको यो गान २०६४ साउन १८ मा औपचारिक रूपमा घोषणा भएको मानिन्छ। २०६२/६३ को परिवर्तनपछि बनेको…
प्रकृति र वातावरण
पर्सा राष्ट्रिय निकुञ्ज
पर्सा राष्ट्रिय निकुञ्ज वा पूर्व नाम पर्सा वन्यजन्तु आरक्ष दक्षिण-मध्य नेपालको तराई क्षेत्रमा अवस्थित एक राष्ट्रिय निकुञ्ज हो। यसले पर्सा, मकवानपुर र बारा जिल्लाको ६२७.३९ किमी२ (२४२.२४ वर्ग माइल)…
प्रकृति र वातावरण
हात्ती
हात्ती विशाल कदको स्थल-बसोबास गर्ने स्तनधारी हो, हाल तीन किसिम—अफ्रिकी झाडी, अफ्रिकी जङ्गल र एसियाली—अस्तित्वमा छन्। दीर्घ गर्भकाल (२२ महिना), ठूलो नवजात तौल र उल्लेखनीय स्मरणशक्तिका लागि चिनिन्छ;…
प्रकृति र वातावरण
खप्तड राष्ट्रिय निकुञ्ज
खप्तड राष्ट्रिय निकुञ्ज पश्चिम नेपालको सुदूरपश्चिम प्रदेशका ४ पहाडी जिल्लाहरू बझाङ, बाजुरा डोटी र अछाम जिल्लाको संगम स्थलमा अवस्थित छ। यसको क्षेत्रफल २२५ बर्ग कि.मी. छ। यो बि.स २०४२ मा स्थापना गरिएको…
प्रकृति र वातावरण
घरपालुवा चौरी गाई
घरपालुवा चौरी गाई, प्रचलित नाम याक, लामो रौँ भएको बोभाइन समूहको घरपालुवा स्तनधारी हो। यो विशेषतः नेपाल लगायत दक्षिणी मध्य एसिया का उच्च भूभाग, तिब्बती पठार हुँदै उत्तरतर्फ मंगोलिया र रुसका हिमाली…
प्रकृति र वातावरण
सगरमाथा राष्ट्रिय निकुञ्ज
सगरमाथा राष्ट्रिय निकुञ्ज पूर्वी नेपालको सोलुखुम्बु जिल्लाको उत्तर भागमा अवस्थित संरक्षित क्षेत्र हो, जसमा सगरमाथासहित ल्होत्से, नुप्त्से, चो यु र आमादब्लम पर्दछन्। ११४८ वर्ग कि.मि. फैलिएको यो…
प्रकृति र वातावरण
रारा राष्ट्रिय निकुञ्ज
रारा राष्ट्रिय निकुञ्ज पश्चिम नेपालको मुगु जिल्लामा अवस्थित एक संरक्षित क्षेत्र हो, जसले रारा ताल र वरिपरिका भू–भाग समेट्छ। यसको क्षेत्रफल १०६ वर्ग किलोमिटर हो र स्थापना सन् १९७६ मा गरिएको हो। उचाइ…