पर्सा राष्ट्रिय निकुञ्ज

पर्सा राष्ट्रिय निकुञ्ज वा पूर्व नाम पर्सा वन्यजन्तु आरक्ष दक्षिण-मध्य नेपालको तराई क्षेत्रमा अवस्थित एक राष्ट्रिय निकुञ्ज हो। यसले पर्सा, मकवानपुर र बारा जिल्लाको ६२७.३९ किमी^२ (२४२.२४ वर्ग माइल) क्षेत्रफल ओगटेको छ र चुरे पहाडमा यसको उचाइ ४३५ to ९५० मी (१,४२७ to ३,११७ फिट) सम्म फैलिएको छ। यो वि.सं २०४० मा वन्यजन्तु आरक्षको रूपमा स्थापना गरिएको थियो र वि.सं २०७४ मा यसले राष्ट्रिय निकुञ्जको दर्जा प्राप्त गरेको थियो। वि.सं २०६२ देखि यसको वरिपरि २८५.३ किमी^२ (११०.२ वर्ग माइल) को मध्यवर्ती क्षेत्र रहेको छ। वि.सं २०७४ मा, यस संरक्षित क्षेत्रलाई थप ४९ वर्ग माइल (१२८ किमी^२) विस्तार गरिएको थियो।

पर्सा राष्ट्रिय निकुञ्जको उत्तरमा पूर्वी राप्ती नदी र शिवालिक पहाडले मानव बस्तीसँगको प्राकृतिक सिमाना बनाएको छ। पूर्वमा, यसको सिमाना हेटौँडा–वीरगन्ज राजमार्गसम्म फैलिएको छ; दक्षिणमा वन पथले निकुञ्जको सिमाना निर्धारण गर्दछ। पश्चिममा चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज रहेको छ, जुन भारतको एक बाघ संरक्षण केन्द्र वाल्मीकि राष्ट्रिय निकुञ्जको ठीक उत्तरमा अवस्थित छ। यसरी २,०७५ किमी^२ (८०१ वर्ग माइल) को यो सीमापार संरक्षित क्षेत्रले 'चितवन–पर्सा–वाल्मीकि' बाघ संरक्षण एकाइको प्रतिनिधित्व गर्दछ, जसले तराई–दुआर सवाना र घाँसेमैदानको कुल ३,५४९ किमी^२ (१,३७० वर्ग माइल) क्षेत्र ओगटेको छ।

संरक्षित क्षेत्रमा परिणत हुनुअघि यो क्षेत्र बेलायती र नेपाली कुलीन वर्गका लागि निजी खेल आरक्ष र शिकार आरक्षको रूपमा रहेको थियो।

बाह्य कडीह्यरू

• बर्डलाइफ इन्टरनेसनल, "Important Bird Areas factsheet: Parsa Wildlife Reserve"।
• राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा वन्यजन्तु संरक्षण विभाग: पर्सा राष्ट्रिय निकुञ्ज अभिलेखिकरण २०२०-०१-२० वेब्याक मेसिन
• 'इसिमोड'को संरक्षण पोर्टलको जानकारी: पर्सा वन्यजन्तु आरक्ष अभिलेखिकरण २०१२-०३-०४ वेब्याक मेसिन

नेपाली विश्वकोशका सम्पादकहरू। “पर्सा राष्ट्रिय निकुञ्ज।” नेपाली विश्वकोश, २० सेप्टेम्बर २०२६, https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%B8%E0%A4%BE_%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%AF_%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A5%81%E0%A4%9E%E0%A5%8D%E0%A4%9C। हेरिएको: १२ नोभेम्बर २०२६।

Nepali Encyclopedia Editors. (2026). पर्सा राष्ट्रिय निकुञ्ज. In Nepali Encyclopedia. Retrieved 2026-11-12, from https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%B8%E0%A4%BE_%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%AF_%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A5%81%E0%A4%9E%E0%A5%8D%E0%A4%9C

@misc{ne_594,
  title = {पर्सा राष्ट्रिय निकुञ्ज},
  author = {{Nepali Encyclopedia Editors}},
  howpublished = {\url{https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A5%8D%E0%A4%B8%E0%A4%BE_%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%9F%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%BF%E0%A4%AF_%E0%A4%A8%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A5%81%E0%A4%9E%E0%A5%8D%E0%A4%9C}},
  year = {2026},
  note = {Accessed 2026-11-12}
}