नेपाली सेनाको प्रधान सेनापति (वा गोरखाली सेना) नेपाली सेनाको सेना प्रमुखको सैन्य पद हो, जसलाई सुरुमा गोरखाली सेना भनेर चिनिन्थ्यो। नेपाली सेनाको प्रमुख १८औँ शताब्दीमा काजी अधिकारीहरू मध्येबाट हुन्थे। भीमसेन थापाको शासनकालमा, सेना प्रमुखलाई जनाउन पहिलो पटक कमान्डर-इन-चिफको उपाधि प्रस्तुत गरिएको थियो। पछि २०३२ सालमा, यो उपाधिलाई प्रधान सेनापतिमा परिवर्तन गरिएको थियो। हाल, प्रधान सेनापति नेपाली सेनाको प्रमुख हुन्।
गोरखाली सेनाका प्रधान सेनापतिहरूको सूची (वि.सं १८००–१८७३)
| क्रम सङ्ख्या | नाम
(जन्म-मृत्यु) |
तस्वीर | पदभार ग्रहण (वि.सं) | पदभार छोडेको (वि.सं) | द्रष्ट्रव्य |
|---|---|---|---|---|---|
| – | पृथ्वीनारायण शाह (१७७९-१८३१) |
अन्दाजी १८०० | अन्दाजी १८०० | गोरखाली सेनाको संस्थापक | |
| १ | काजी विराज थापा मगर |
अन्दाजी १८०० | १८०१ | गोरखाली सेनाका प्रथम नागरिक सेना प्रमुख। | |
| २ | काजी महेश्वर पन्त |
१८०१ | १८०१ | ||
| ३ | काजी कालु पाँडे |
१८०१ | १८१४ | ||
| ४ | वडावीर | १८१४ | १८१८ | ||
| ५ | सरदार रामकृष्ण कुँवर |
१८१८ | १८२४ | ||
| ६ | काजी | १८२४ | १८२८ | ||
| ७ | काजी वंशराज पाँडे |
१८२८ | १८३९ | ||
| ८ | काजी | १८३९ | १८४२ | ||
| ९ | काजी | १८४२ | १८४२ | ||
| १० | काजी | १८४२ | १८४५ | ||
| ११ | मूलकाजी | १८४५ | १८५७ | ||
| १२ | काजी | १८५७ | १८६१ | ||
| १३ | बडाकाजी | १८६१ | १८७३ |
नेपाली सेनाको कमान्डर-इन-चिफ (वि.सं १८७३–२०३२)
| क्रम | नाम | तस्वीर | पदभार ग्रहण (वि.सं) | पदभार छोडेको (वि.सं) | सम्मिलित एकाइ |
|---|---|---|---|---|---|
| १ | जर्नेल भीमसेन थापा (१८३१–१८९५) |
१८७३ | १८९५ | ||
| २ | काजी रणजङ्ग पाँडे (१९४५–१८९९) |
१८९५ | १९०० | ||
| ३ | जर्नेल माथवरसिंह थापा (१८५५–१९०२) |
१९०० | १९०२ | ||
| ४ | जर्नेल | १९०२ | १९०३ | ||
| ५ | जर्नेल जङ्गबहादुर राणा (१८७४–१९३३) |
१९०३ | १९०४ | ||
| ६ | जर्नेल बमबहादुर राणा (१८७५–१९१४) |
१९०४ | १९१३ | ||
| ७ | जर्नेल कृष्णबहादुर राणा (१८७९–१९१९) |
१९१३ | १९१९ | ||
| ८ | जर्नेल रणोद्दीपसिंह कुँवर (१८८२–१९४२) |
१९१९ | १९३३ | ||
| ९ | जर्नेल जगत शमशेर राणा (१८८३–१९३६ ) |
१९३३ | १९३६ | ||
| १० | जर्नेल धीर शमशेर राणा (१८८४–१९४०) |
१९३६ | १९४१ | ||
| ११ | जर्नेल जीतजङ्ग राणा (१९०६–) |
१९४१ | १९४२ | ||
| १२ | जर्नेल खड्ग शमशेर जङ्गबहादुर राणा (१९१७–१९७८) |
१९४२ | १९४३ | ||
| १३ | जर्नेल रण शमशेर जङ्गबहादुर राणा (१९१७–१९४४) |
१९४३ | १९४३ | ||
| १४ | जर्नेल देव शमशेर जङ्गबहादुर राणा (१९१९–१९७०) |
१९४४ | १९५७ | ||
| १५ | जर्नेल चन्द्र शमशेर जङ्गबहादुर राणा (१९२०–१९८६) |
१९५७ फागुन २३ | १९५८ असार १४ | ||
| १६ | जर्नेल भीम शमशेर जङ्गबहादुर राणा (१९२२–१९८९) |
१९५८ असार १४ | १९८६ मङ्सिर ११ | ||
| १७ | जर्नेल जुद्ध शमशेर जङ्गबहादुर राणा (१९३२–२००९) |
१९८६ मङ्सिर १२ | १९८९ भदौ १७ | ||
| १८ | जर्नेल रुद्र शमशेर जङ्गबहादुर राणा (१९३४–२०१९) |
१९८९ भदौ १७ | १९९० चैत ०१ | ||
| १९ | जर्नेल पद्म शमशेर जङ्गबहादुर राणा (१९३९–२०१७) |
१९९० चैत ५ | २००२ मङ्सिर १४ | ||
| २० | जर्नेल मोहन शमशेर जङ्गबहादुर राणा (१९४२–२०२३) |
२००२ मङ्सिर १४ | २००५ वैशाख १८ | ||
| २१ | जर्नेल बबर शम्शेर जङ्गबहादुर राणा (१९४४–२०१७) |
२००५ वैशाख १६ | २००७ फागुन ७ | ||
| २२ | जर्नेल केशर शमशेर जङ्गबहादर राणा (१९४८–२०२०) |
२००८ वैशाख ३० | २००८ कात्तिक ३० | ||
| २३ | जर्नेल किरण शमशेर जङ्गबहादर राणा (१९७२–२०३९) |
२००८ मङ्सिर १८ | २०१३ जेठ ७ | ||
| २४ | जर्नेल तोरण शमशेर जङ्गबहादुर राणा (१९६०–?) |
२०१३ जेठ ७ | २०१७ जेठ ७ | ||
| २५ | जर्नेल नीरशमशेर जङ्गबहादर राणा (१९७०–२०७०) |
२०१७ जेठ ७ | २०२२ वैशाख १५ | ||
| २६ | जर्नेल सुरेन्द्रबहादुर शाह (–) |
२०२२ वैशाख १५ | २०२७ वैशाख १७ | ||
| २७ | जर्नेल सिँह बहादुर बस्न्यात (–) |
२०२७ वैशाख २७ | २०३२ वैशाख २७ |
नेपालको प्रधान सेनापति (वि.सं २०३२–हाल)
| क्रम सङ्ख्या | नाम | तस्वीर | पदभार सम्हालेको | पदभार छोडेको | सम्मिलित एकाइ |
|---|---|---|---|---|---|
| २८ | जर्नेल गुण शमशेर जङ्गबहादुर राणा (जन्म १९७९) |
२०३२ वैशाख २७ | २०३६ वैशाख २७ | ||
| २९ | जर्नेल सिंहप्रताप शाह (जन्म १९८६) |
२०३६ जेठ १ | २०४० जेठ १ | ||
| ३० | जर्नेल अर्जुन नरसिंह राणा (–) |
२०४० जेठ १ | २०४४ जेठ १ | ||
| ३१ | जर्नेल सत्चित शमशेर जङ्गबहादुर राणा (१९९०–२०६३) |
२०४४ जेठ १ | २०४८ जेठ १ | ||
| ३२ | जर्नेल गडुल शमशेर जङ्गबहादुर राणा (१९९२–२०७२) |
२०४८ जेठ १ | २०५२ वैशाख २१ | ||
| ३३ | जर्नेल धर्मपालवरसिंह थापा (१९९२–२०८०) |
२०५२ जेठ १ | २०५६ जेठ १ | ||
| ३४ | जर्नेल प्रज्वल शमशेर जङ्गबहादुर राणा (जन्म १९९७) |
२०५६ जेठ ५ | २०५९ भदौ २३ | ||
| ३५ | जर्नेल प्यारजङ्ग थापा (जन्म २००२) |
२०५९ भदौ २४ | २०६३ भदौ २४ | ||
| ३६ | जर्नेल रुक्माङ्गद कटवाल (जन्म २००४) |
२०६३ भदौ २४ | २०६६ भदौ २४ | ||
| ३७ | जर्नेल छत्रमानसिंह गुरुङ (जन्म २००८) |
२०६६ भदौ २४ | २०६९ भदौ २४ | श्रीनाथ गण | |
| ३८ | जर्नेल गौरव शमशेर जङ्गबहादुर राणा (जन्म २०११) |
२०६९ भदौ २४ | २०७२ भदौ २४ | पुरानो गोरख गण | |
| ३९ | जर्नेल राजेन्द्र क्षेत्री (जन्म २०१६) |
२०७२ भदौ २४ | २०७५ भदौ २२ | राजदल गण | |
| ४० | जर्नेल पूर्णचन्द्र थापा (जन्म २०१६) |
२०७५ भदौ २४ | २०७८ भदौ २३ | गोरख बहादुर गण | |
| ४१ | जर्नेल प्रभुराम शर्मा (जन्म २०२०) |
२०७८ भदौ २४ | २०८१ भदौ २३ | पुरानो गोरख गण | |
| ४२ | जर्नेल अशोकराज सिग्देल (जन्म २०२३) |
२०८१ भदौ २४ | बहालवाला | देवीदत्त गण |
सन्दर्भ सामग्रीहरू
स्रोत र समीक्षाको अवस्था
स्रोत: सम्पादकीय लेख · विकिडाटा Q56723908
समीक्षा: समीक्षा बाँकी — यस लेखको कुनै समीक्षा-अभिलेख छैन।
संरचनागत सूचक ५८/१०० (प्रयोगात्मक; तथ्यको शुद्धताको सूचक होइन — विवरण)
नेपाली विश्वकोशको सम्पादकीय लेख। यो लेख नेपाली विश्वकोशका सम्पादकहरूले आफ्नै संरचना र भाषामा लेखेका हुन्; सम्पादक-मण्डलको समीक्षा क्रमशः जारी छ — त्रुटि भेटिए सम्पादन सुझाउनुहोस्। पाठ CC BY-SA 4.0 अन्तर्गत उपलब्ध छ।
यस लेखको तथ्यगत जग नेपाली भाषामा मुक्त ज्ञान रच्ने नेपाली विकिपिडियाका स्वयंसेवी लेखकहरूको दशकौँको साधनामा उभिएको छ — उहाँहरूप्रति हाम्रो कृतज्ञतापूर्ण श्रद्धाञ्जली।
यो लेख उद्धृत गर्नुहोस्
नेपाली विश्वकोशका सम्पादकहरू। “नेपाली सेनाको प्रधान सेनापति।” नेपाली विश्वकोश, २६ सेप्टेम्बर २०२६, https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/%E0%A4%A8%E0%A5%87%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A5%80_%E0%A4%B8%E0%A5%87%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%95%E0%A5%8B_%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%A8_%E0%A4%B8%E0%A5%87%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%AA%E0%A4%A4%E0%A4%BF। हेरिएको: १२ नोभेम्बर २०२६।
Nepali Encyclopedia Editors. (2026). नेपाली सेनाको प्रधान सेनापति. In Nepali Encyclopedia. Retrieved 2026-11-12, from https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/%E0%A4%A8%E0%A5%87%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A5%80_%E0%A4%B8%E0%A5%87%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%95%E0%A5%8B_%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%A8_%E0%A4%B8%E0%A5%87%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%AA%E0%A4%A4%E0%A4%BF
@misc{ne_542,
title = {नेपाली सेनाको प्रधान सेनापति},
author = {{Nepali Encyclopedia Editors}},
howpublished = {\url{https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/%E0%A4%A8%E0%A5%87%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A5%80_%E0%A4%B8%E0%A5%87%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%95%E0%A5%8B_%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%A7%E0%A4%BE%E0%A4%A8_%E0%A4%B8%E0%A5%87%E0%A4%A8%E0%A4%BE%E0%A4%AA%E0%A4%A4%E0%A4%BF}},
year = {2026},
note = {Accessed 2026-11-12}
}

