सबै लेख
नेपाली विश्वकोशका सम्पादकहरूले आफ्नै संरचना र भाषामा लेखेका सबै लेख — विषय, शब्द-सङ्ख्या र समीक्षा-अवस्थासहित।
-
नेपाली बृहत् शब्दकोश
नेपाली बृहत् शब्दकोश नेपाल प्रज्ञा-प्रतिष्ठानद्वारा प्रकाशित नेपाली भाषाको शब्दकोशीय कृति हो। यसको पहिलो प्रकाशन वि.सं. २०४० मा भएको बताइन्छ। यस कृतिको तेस्रो संस्करणलाई विवादास्पद ठानिएको उल्लेख स्रोतमा छ, तर विवादका विषय वा विवरण सार्वजनिक रूपमा प्रस्ट…
-
भूपि शेरचन
वि.सं. १९९२–२०४६ को जीवनयात्रामा सक्रिय भूपि शेरचन आधुनिक नेपाली कविताका प्रमुख स्रष्टामध्ये एक हुन्। मुस्ताङको थाक टुकुचेमा जन्मिएका उनले बि.ए. तहसम्म बनारसमा अध्ययन गरे, ‘घुम्ने मेचमाथि अन्धो मान्छे’ का लागि सन् १९६९/वि.सं. २०२६ मा साझा पुरस्कार प्राप्त…
-
प्रदीप खड्का
प्रदीप खड्का एक नेपाली अभिनेता, मोडल र नेपाली चलचित्रका निर्माता हुन्, जो चलचित्र 'प्रेम गीत' पछि सफल स्थापित भएका थिए। उनले सन् २०११ मा अभिनेता र निर्माताको रूपमा चलचित्र 'इस्केप'बाट चलचित्र क्षेत्रमा पाइला राखेका थिए।
-
पञ्चैबाजा
पञ्चैबाजा पाँच परम्परागत वाद्य मिलेर बनेको नेपाली सांस्कृतिक बाजा-समूह हो, जसको प्रचलन नेपालका पहाडी क्षेत्रसँगै सिक्किम र दार्जीलिङमा समेत देखिन्छ। विवाह, व्रतबन्ध, जात्रा वा पूजाआजाजस्ता सामुदायिक अवसरमा बजाइने यो बाजा धार्मिक रूपमा मङ्गल धुनसँग जोडिन्छ र…
-
मनु ब्राजाकी
मनु ब्राजाकी (वि.सं. १९९९ - २०७४ माघ १९) एक साहित्यकार हुन्। उनको साहित्यिक नाम 'सगर नासरत्य', 'हेमन्त हरि' हो भने खास नाम 'चेतमानसिंह भण्डारी' हो । अन्नपूर्णाको भोज कथा सङ्ग्रहका लागि वि. सं. २०७० सालमा पद्मश्री साहित्य पुरस्कार प्रदान गरिएको थियो । गजलका…
-
फेवाताल
फेवाताल नेपालका गण्डकी प्रदेशको कास्की जिल्लास्थित पोखरा उपत्यकामा पर्ने, नेपालकै दोस्रो ठूलो ताल मानिन्छ। बीचभागको तालबाराही मन्दिरका कारण प्रसिद्ध यो ताल आन्तरिक र बाह्य पर्यटनको प्रमुख केन्द्र बनेको छ। अन्नपूर्ण हिमशृङ्खला र माछापुच्छ्रेको प्रतिबिम्बका…
-
सगरमाथा राष्ट्रिय निकुञ्ज
सगरमाथा राष्ट्रिय निकुञ्ज पूर्वी नेपालको सोलुखुम्बु जिल्लाको उत्तर भागमा अवस्थित संरक्षित क्षेत्र हो, जसमा सगरमाथासहित ल्होत्से, नुप्त्से, चो यु र आमादब्लम पर्दछन्। ११४८ वर्ग कि.मि. फैलिएको यो निकुञ्ज इ.सं. १९७६ मा स्थापना भयो र १९७९ देखि विश्व सम्पदा सूचीमा…
-
श्रीकृष्ण श्रेष्ठ
श्री कृष्ण श्रेष्ठ (२०२७ पुस १४-२०७१ साउन २५) नेपाली चलचित्र क्षेत्रका एक अभिनेता तथा चलचित्र निर्माता थिएँ। उनले आफन्त, आफ्नो मान्छे, सुख दुख, ए मेरो हजुर, हामी तिन भाइ, पाहुना, कहाँ भेटिएला, कोहिनुर आदि चलचित्रमा मुख्य अभिनय गरेका थिएँ। हनिमुन मनाउन भारत…
-
जगदीश घिमिरे
जगदीश घिमिरे (विसं २००२- २०७०) नेपाली लेखक तथा साहित्यकार हुन् । क्यान्सरले सिकिस्त भएर मृत्युशैयाबाट लेखेको आफ्नो आत्मवृर्तान्त "अन्तर्मनको यात्रा"बाट धेरै ख्याति कमाएका घिमिरे लामो समयदेखि सामाजिक कार्यमासमेत संलग्न थिए।
-
नेपालको जनसाङ्ख्यिकी
नेपालको जनसाङ्ख्यिकीले नेपालको जनसङ्ख्या, जातियताको तथ्याङ्क, साक्षरता, स्वास्थ्य स्तर तथ्याङ्क तथा महत्त्वपूर्ण तथ्याङ्कीय विवरण दिन्छ ।
-
नेपाल बैङ्क
नेपाल बैङ्क लिमिटेड नेपालमा स्थापना भएको पहिलो बैङ्क हो। यो नेपाल सरकार तथा निजी लगानिकर्ताहरूको संयुक्त लगानिमा स्थापना भएको हो।
-
नेपाल मेडिकल काउन्सिल
नेपाल मेडिकल काउन्सिल चिकित्सा शिक्षा र नेपालमा डाक्टरहरूको रेजिष्ट्रेसन नियन्त्रण गर्ने एक वैधानिक निकाय हो ।
-
अरुण नदी
अरुण नदी चीनको स्वशासित तिब्बत हुँदै नेपालमा प्रवेश गर्ने धार हो, जसलाई सप्तकोशी तथा गंगा नदी प्रणालीसँग सम्बद्ध सहायकका रूपमा राखिन्छ। यो कोशी नदीका प्रमुख सहायक धारामध्ये गनिन्छ र पूर्वी नेपालका किराँत समुदायका लोककथामा विशेष महत्त्वका साथ उल्लेखित छ। यस…
-
नेपाली साङ्केतिक भाषा
नेपाली सांकेतिक भाषा (अथवा नेपाली साँकेतिक भाषा, अङ्ग्रेजी : Nepali Sign Language) नेपालको राष्ट्रिय सांकेतिक भाषा हो।
-
रारा राष्ट्रिय निकुञ्ज
रारा राष्ट्रिय निकुञ्ज पश्चिम नेपालको मुगु जिल्लामा अवस्थित एक संरक्षित क्षेत्र हो, जसले रारा ताल र वरिपरिका भू–भाग समेट्छ। यसको क्षेत्रफल १०६ वर्ग किलोमिटर हो र स्थापना सन् १९७६ मा गरिएको हो। उचाइ १८०० मि.देखि ४०४८ मि.सम्म फैलिएको यो निकुञ्जमा कस्तुरी मृग,…
-
वानीरा गिरि
वानिरा गिरि (वि.सं. २००२ चैत २९ – २०७८ जेठ १०) एक नेपाली साहित्यकार थिइन्। उनी नेपाली साहित्यमा विद्यावारिधी गर्ने प्रथम नारी स्रष्टा पनि थिइन्।
-
महेशचन्द्र रेग्मी
महेशचन्द्र रेग्मी (डिसेम्बर १९२९-१० जुलाई २००३) नेपाल इतिहासकार र अभिलेखक थिए। उनी रामोन म्याग्सेसे पुरस्कार प्राप्त गर्ने पहिलो नेपाली हुन् ।
-
नेपालमा वातावरणीय समस्या
नेपालका वातावरणीय समस्याहरूमा वन विनाश, जलवायु परिवर्तन, ऊर्जा र प्रजाति संरक्षण जस्ता धेरै मुद्दाहरू समावेश छन्। यी मध्ये धेरै समस्याहरू प्रमुख वातावरणीय नियमन बिना द्रुत औद्योगिकीकरणले उत्पन्न गरेको छ।
-
नेपाल टेलिभिजन
नेपाल टेलिभिजन नेपाल सरकारको पूर्ण स्वामित्वमा रहेको नेपालको सबैभन्दा ठूलो टेलिभिजन प्रसारण संस्था हो। वि.सं २०४१ मा, एक आयोजनाको रूपमा स्थापना भएको यस संस्थाले हाल ४ वटा च्यानलहरू स्थलीय तथा भू-उपग्रह मार्फत प्रसारण गर्दै आएको छ। नेपाल टेलिभिजनका च्यानलहरू…
-
हिमाली खैरो भालु
हिमाली खैरो भालु अथवा रातो भालु हिमाली क्षेत्रमा पाइने खैरो भालुको प्रजाति हो । गाेर्खाका स्थानियले यसलाई "टिङटिङ" र "डियामे" नामले चिन्छन् भने माथिल्लो मुस्ताङका स्थानियले रातो भालुलाई "मिठे" भन्छन्। नेपालमा पाइने तीन भालुका प्रजातिहरू (काठे भालु,कालो भालु र…
-
मोहन कोइराला
मोहन कोइराला (वि.सं. १९८३–२०६३) नेपाली कवितामा प्रयोगमुखी प्रवृत्तिलाई अगुवाई गरेको मानिने कवि हुन्। स्वअध्ययनबाट लेखन सुरु गरेका उनले वि.सं. २००७ मा ‘बुझिसके’ प्रकाशित गरे, वि.सं. २०३८ मा मदन पुरस्कार पाए र वि.सं. २०५६–६१ बीच नेपाल प्रज्ञा-प्रतिष्ठानका…
-
कीर्तिपुरको युद्ध
कीर्तिपुरको युद्ध (English: Battle of Kirtipur) १७६७को समयमा भयो।
-
बोन धर्म
बोन धर्म तिब्बतको प्राचीन पारम्परिक आस्था–परम्परा हो, जसको उपस्थिति बौद्ध धर्मभन्दा पहिले नै तिब्बती संस्कृतिमा देखिन्छ। केही इतिहासकारले यसलाई तिब्बती साम्राज्यअघि रहेको शङ्शुङ राज्यसँग जोड्छन् र यसको केही तत्त्व मध्य एसियासम्म फैलिएको बताउँछन्। केही…
-
चन्दननाथ दत्तात्रय
जुम्ला जिल्लाको सदरमुकाम खलङ्गा स्थित चन्दननाथ मन्दिर जुम्लाकै प्रसिद्ध मन्दिर हो । यस मन्दिरलाई दत्तात्रय मन्दिर पनि भनिन्छ । यो मन्दिरमा पूजाआजा नगरे देशमा अनिष्ट हुन्छ भन्ने भनाइ छ । घटस्थापनाको दिन मन्दिरको लिङ्गो फेर्ने चलन छ । दशैंमा सामान्य घुइँचो…
