कला र संस्कृति
कोत पर्व
कोत पर्व १९०३ भदौ ३१ को राति काठमाडौँस्थित कोत परिसरमा घटेको दरबार-आन्तरिक हत्याकाण्ड हो। महारानी राज्यलक्ष्मी देवीका प्रिय गगनसिंह भण्डारीको हत्यारा पत्ता लगाउन बोलाइएको सभामा विवाद चर्किँदा वरिष्ठ…
राणा शासन
“राणा शासन” ट्याग भएका १२ लेख
जीवनी
गङ्गालाल श्रेष्ठ
गङ्गालाल श्रेष्ठ नेपालका शहीद हुन्, जसले राणा शासनविरुद्धको आन्दोलनमा सक्रिय भई ज्यान गुमाए। वि.सं. १९७५ मा रामेछापको भँगेरीमा जन्मेका उनी दरबार हाई स्कूलबाट वि.सं. १९९४ मा एस.एल.सी. प्रथम श्रेणीमा…
जीवनी
गणेशमान सिंह
गणेशमान सिंह (वि.सं. १९७२–२०५४) नेपालका अग्रज राजनीतिज्ञ र बहुदलीय प्रजातन्त्रको पुनर्स्थापनाका केन्द्रीय व्यक्तित्व थिए। जनआन्दोलन २०४६ का सर्वोच्च कमान्डरका हैसियतले उनले सत्ताविरोधी आन्दोलन समन्वय…
जीवनी
चन्द्र शमशेर जङ्गबहादुर राणा
चन्द्र शमशेर जङ्गबहादुर राणा राणा युगका पाँचौँ ‘श्री ३’ महाराज र नेपालका १३औँ प्रधानमन्त्रीका रूपमा चिनिन्छन्। वि.सं. १९५८ मा देव शमशेर जङ्गबहादुर राणालाई हटाएर सत्तामा पुगेका उनले झण्डै २८ वर्ष शासन…
जीवनी
जङ्गबहादुर राणा
जङ्गबहादुर राणा नेपालको ८औँ प्रधानमन्त्री र प्रथम श्री ३ महाराज मानिन्थे। वि.सं. १९०३ को कोतपर्व र भण्डारखाल पर्वपछि उनको वर्चस्व स्थापित भई, राणा वंशको दीर्घ पारिवारिक शासनको ढाँचा बसेको मानिन्छ।…
जीवनी
त्रिभुवन वीरविक्रम शाह
त्रिभुवन वीरविक्रम शाह नेपालका आठौँ शाहवंशीय राजा थिए, जसले राणा शासन अन्त्यतर्फ उन्मुख निर्णायक राजनीतिक मोडमा भूमिका खेले। उनले राणा-विरोधी आन्दोलनलाई सहयोग पुग्ने कदम उठाए, भारतीय दूतावासमा शरण…
जीवनी
दशरथ चन्द
दशरथ चन्द राणा शासनविरुद्ध संगठित प्रतिरोधका सशक्त व्यक्तित्व मानिन्छन्। वि.सं. १९६० असार १७ मा बैतडीको बस्कोटमा जन्मिएका उनले काशी र भारतका विभिन्न स्थानमा पढे, महात्मा गान्धीको सत्याग्रहमा सहभागिता…
धर्म र दर्शन
धर्मभक्त माथेमा
धर्मभक्त माथेमा नेपाल प्रजा परिषद्का संस्थापक सदस्य, राणा शासनविरुद्धका योद्धा तथा नेपालमा आधुनिक शारीरिक सुगठनको प्रवर्तक मानिने व्यक्ति हुन्। वि.सं. १९९७ मा पक्राउ परेर माघ १३ गते सिफलमा मृत्युदण्ड…
राजनीति र कानुन
नेपाल प्रजा परिषद्
नेपाल प्रजा परिषद नेपालमा राणा वंशका विरुद्ध क्रान्तिलाई नेतृत्व गर्नका लागि एउटा सङ्गठन बनाइएको पहिलो प्रयास थियो। टङ्क प्रसाद आचार्यद्वारा नेतृत्व, यस समूहको स्थापना वि.सं १९९३ मा भएको थियो र यसलाई…
जीवनी
मोहन शमशेर जङ्गबहादुर राणा
मोहन शमशेर जङ्गबहादुर राणा राणा शासनका अन्तिम प्रधानमन्त्री हुन्। वि.सं. २००४ फागुन १८ का दिन पद्म शमशेर जङ्गबहादुर राणा भारतबाटै राजीनामा दिएपछि उनी सत्तामा पुगे। छोटो कार्यकालमा योजना, संचार,…
इतिहास
राणा वंश
राणा वंश नेपाल अधिराज्यमा सन् १८४६–१९५१ बीच वास्तविक सत्ता सम्हाल्ने शासक कुल हो, जहाँ शाह वंश औपचारिक रह्यो। काजी जङ्गबहादुर राणाद्वारा स्थापना गरिएको यो निरंकुश व्यवस्थाको अन्त्य वि.सं. २००७ सालमा…
इतिहास
सात सालको क्रान्ति
सात सालको क्रान्ति नेपालको प्रजातान्त्रिक रूपान्तरणमानै निर्णायक राजनीतिक घटनाक्रम हो। २००७ फागुन ७ मा राणा शासन अन्त्य भई प्रजातन्त्रको घोषणा भयो। नेपाली कांग्रेस र नेपाल प्रजा परिषद्सहितका शक्ति,…