लक्ष्मीप्रसाद पराजुली (Laxmi Prasad Parajuli) असमका भारतीय नेपाली कवि, समालोचक र साहित्य–इतिहासकार हुन्। सिङ्ग्री, सोनितपुरमा जन्मिएका उनी असम नेपाली साहित्य सभाका संस्थापक अध्यक्षका रूपमा उल्लेखनीय छन्। भारतीय भूभागमा रहेका नेपालीभाषी समुदाय तथा भारतीय नेपाली साहित्यको संस्थागत विकासमा उनको भूमिका महत्वपूर्ण मानिन्छ।
जीवनवृत्त र पहिचान
पराजुलीको जन्म १ जनवरी १९४६ मा सिङ्ग्री, सोनितपुर, असम, भारतमा भयो। उनी भारतीय नेपाली पहिचानका साहित्यकार हुन् र असमिया सांस्कृतिक परिवेशमा नेपालीभाषी समुदायको लेखकीय प्रतिनिधित्वका रूपमा चिनिन्छन्।
साहित्यिक यात्रा
उनी कवि, समालोचक र साहित्य–इतिहासकारका रूपमा सक्रिय छन्। २००९ को असम नेपाली साहित्य सभाको निर्देशिकाले पराजुलीका एक कविता–सङ्ग्रह, तीन समालोचनात्मक कृति र एक इतिहासग्रन्थ सूचीबद्ध गरेको छ। २०२३ को एक समाचारले उनलाई आसामी भाषा, अङ्ग्रेजी भाषा, नेपाली भाषा र हिन्दीमा लेख्ने बहुभाषिक लेखकका रूपमा वर्णन गरेको छ।
संस्थागत भूमिका
पराजुली असम नेपाली साहित्य सभाका संस्थापक अध्यक्ष हुन्। यो संस्था १९ अगस्ट १९९३ मा करबी आङ्लोङको हावाइपुरमा स्थापना भयो, जसका संस्थापक महासचिव डॉ. हर्कबहादुर क्षेत्री थिए। पराजुली १७ जनवरी १९९७ मा गमिरिपालमा सो सभाका पहिलो पूर्ण–कालीन निर्वाचित अध्यक्ष बने।
पुरस्कार र मान्यता
उनी “साहित्यिक पेन्सनधारी” हुन् र “स्रष्टा पुरस्कार” प्राप्तकर्ताका रूपमा अभिलेखित छन्।
भाषिक र सांस्कृतिक महत्त्व
मोन्मी काकति (२०४०/२०२४ ई.) का अनुसार पराजुली असम–नेपाली साहित्यिक आत्मीयता र समन्वयका सन्दर्भमा उल्लेख्य नेपालीमूलका लेखकहरूमध्ये सूचीकृत छन्। यसरी, उनी असमस्थित नेपालीभाषी समाज र स्थानीय भाषिक क्षेत्रबीचको साहित्यिक संवादमा योगदान दिने लेखकका रूपमा देखिन्छन्।
सन्दर्भ
- Assam Nepali Sahitya Sabha — Introduction and brief account of establishment (anss1993 blog) (हेरिएको १२/११/२०२६)
- Assam Nepali Sahitya Sabha — Some Nepali literary figures from Assam, Part 2 (Nov 2009) (हेरिएको १२/११/२०२६)
- Sikkim Express — Gorkhas of Assam in English writing (20 Apr 2023) (हेरिएको १२/११/२०२६)
स्रोत र समीक्षाको अवस्था
स्रोत: सम्पादकीय लेख
समीक्षा: स्रोत-सहित अद्यावधिक मस्यौदा — पछिल्ला स्रोत खोजेर नयाँ लेखिएको र अद्यावधिक गरिएको सम्पादकीय मस्यौदा; सम्पादक-मण्डलको तथ्य-जाँच जारी।
संरचनागत सूचक ८८/१०० (प्रयोगात्मक; तथ्यको शुद्धताको सूचक होइन — विवरण)
नेपाली विश्वकोशको सम्पादकीय लेख। यो लेख नेपाली विश्वकोशका सम्पादकहरूले आफ्नै संरचना र भाषामा लेखेका हुन्; सम्पादक-मण्डलको समीक्षा क्रमशः जारी छ — त्रुटि भेटिए सम्पादन सुझाउनुहोस्। पाठ CC BY-SA 4.0 अन्तर्गत उपलब्ध छ।
यस लेखको तथ्यगत जग नेपाली भाषामा मुक्त ज्ञान रच्ने नेपाली विकिपिडियाका स्वयंसेवी लेखकहरूको दशकौँको साधनामा उभिएको छ — उहाँहरूप्रति हाम्रो कृतज्ञतापूर्ण श्रद्धाञ्जली।
यो लेख उद्धृत गर्नुहोस्
शैली छान्नुहोस्, त्यसपछि प्रतिलिपि गर्नुहोस् वा सन्दर्भ-व्यवस्थापक (Zotero, Mendeley, EndNote) का लागि फाइल डाउनलोड गर्नुहोस्। आजको मिति स्वतः राखिएको छ।
नेपाली विश्वकोशका सम्पादकहरू। “लक्ष्मीप्रसाद पराजुली”। नेपाली विश्वकोश, १२ नोभेम्बर २०२६। https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/लक्ष्मीप्रसाद_पराजुली (हेरिएको १२ नोभेम्बर २०२६ / वि.सं. २६ कात्तिक २०८३)।
Nepali Encyclopedia Editors. (2026, November 12). लक्ष्मीप्रसाद पराजुली [Laxmi Prasad Parajuli]. In Nepali Encyclopedia. Retrieved November 12, 2026, from https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/लक्ष्मीप्रसाद_पराजुली
“लक्ष्मीप्रसाद पराजुली [Laxmi Prasad Parajuli].” Nepali Encyclopedia, 12 November 2026, https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/लक्ष्मीप्रसाद_पराजुली. Accessed 12 November 2026.
Nepali Encyclopedia Editors. “लक्ष्मीप्रसाद पराजुली [Laxmi Prasad Parajuli].” Nepali Encyclopedia. Last modified November 12, 2026. Accessed November 12, 2026. https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/लक्ष्मीप्रसाद_पराजुली.
@misc{nepaliencyclopedia_906,
author = {{Nepali Encyclopedia Editors}},
title = {लक्ष्मीप्रसाद पराजुली [Laxmi Prasad Parajuli]},
howpublished = {Nepali Encyclopedia},
year = {2026},
url = {https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/%E0%A4%B2%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%AE%E0%A5%80%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%A6_%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A5%81%E0%A4%B2%E0%A5%80},
urldate = {2026-11-12},
note = {Licensed CC BY-SA 4.0}
}TY - ELEC AU - Nepali Encyclopedia Editors TI - लक्ष्मीप्रसाद पराजुली [Laxmi Prasad Parajuli] T2 - Nepali Encyclopedia PY - 2026 DA - 2026/11/12 UR - https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/%E0%A4%B2%E0%A4%95%E0%A5%8D%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%AE%E0%A5%80%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%A6_%E0%A4%AA%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A5%81%E0%A4%B2%E0%A5%80 Y2 - 2026/11/12 LA - ne ER -
स्थायी लिङ्क: https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/लक्ष्मीप्रसाद_पराजुली · अद्यावधिक १२ नोभेम्बर २०२६ · समीक्षा: स्रोत-सहित अद्यावधिक मस्यौदा
