कला र संस्कृति
इन्द्रजात्रा
इन्द्रजात्रा नेवार समुदायले काठमाडौँ केन्द्रित रूपमा मनाउने आठ दिनको जात्रा हो, जसमा वर्षा र उर्वरताको देवता इन्द्रको आराधना, इन्द्रध्वजा (लिंगो) स्थापना र विविध रथयात्रा–नाच समावेश छन्। यसलाई येँया…
काठमाडौँ उपत्यका
“काठमाडौँ उपत्यका” ट्याग भएका ९ लेख
भूगोल र स्थान
काठमाडौँ जिल्ला
काठमाडौँ जिल्ला नेपालकै राजधानी आवास भएको, काठमाडौँ उपत्यकाभित्र पर्ने प्रशासनिक जिल्ला हो। यो जिल्ला चार भञ्ज्याङ र नदी–डाँडाले परिभाषित सीमाभित्र अवस्थित छ, पूर्व–पश्चिम तथा उत्तर–दक्षिणतर्फ…
भूगोल र स्थान
कीर्तिपुर नगरपालिका
कीर्तिपुर नगरपालिका बागमती प्रदेशको काठमाडौँ जिल्लास्थित ऐतिहासिक शहर–नगरपालिका हो। वि.सं. २०५३ मा आठ गाविस गाभेर बनेको यो एकाइ काठमाडौँ उपत्यकाभित्र पर्दछ। यसका १० वडामा २०७८ को जनगणनाअनुसार ८१,५७८…
कला र संस्कृति
गाईजात्रा
गाईजात्रा (नेवारी: सापारु) काठमाडौँ उपत्यकाका साथै देशका थुप्रै सहरमा मनाइने धार्मिक–सांस्कृतिक जात्रा हो। यो नेवार संस्कृति मूलको पर्व हो, जसमा दिवङ्गत आफन्तको सम्झना, सहर–परिक्रमा र सामाजिक…
भूगोल र स्थान
गुह्येश्वरी
गुह्येश्वरी काठमाडौँ उपत्यकामा, बागमती नदीको दक्षिणी किनारमा अवस्थित प्रसिद्ध हिन्दू तीर्थ र शक्तिपीठ हो। यहाँ मूर्तिबिनाको गर्भगृहमा जलमग्न कुण्डलाई चाँदीको कलशले आवृत गरिने र त्यही प्रतीकलाई देवीका…
भूगोल र स्थान
बागमती नदी
बागमती नदी नेपालका काठमाडौँ र ललितपुरलाई छेउछाउमा छुट्याउँदै काठमाडौँ उपत्यका पार गरी दक्षिणतर्फ बग्ने प्रमुख नदी हो। यसले मधेश प्रदेश हुँदै भारतको बिहार प्रवेश गरी कमला नदीमा मिसिन्छ। हिन्दु धर्म र…
भूगोल र स्थान
भक्तपुर दरबार क्षेत्र
भक्तपुर दरबार क्षेत्र (नेवारी: ख्वप लायकू) काठमाडौँ उपत्यकाभित्र पर्ने, भक्तपुरका राजाहरूको पुरानो राजदरबार परिसर हो, जुन युनेस्को विश्व सम्पदा क्षेत्रमा समावेश छ। करिब १,४०० मि. समुद्री उचाइमा…
धर्म र दर्शन
रातो मच्छिन्द्रनाथ
रातो मच्छिन्द्रनाथ काठमाडौँ उपत्यकामा वर्षा र सहकालका आराध्य देवता मानिन्छन्। अन्नको संरक्षण, लोककल्याण र समृद्धिसँग सम्बन्धित देवता भनेर चिनिने उहाँलाई लोकेश्वर तथा बुंगद्य नामले पनि पुकारिन्छ।…
भूगोल र स्थान
ललितपुर जिल्ला
ललितपुर जिल्ला बागमती प्रदेशको एक प्रशासनिक इकाइ हो, जो काठमाडौँ उपत्यकाको दक्षिण भागमा पर्छ। पाटन दरबार स्क्वायरलाई युनेस्को विश्व सम्पदा सूचिमा राखिएको छ, र कृष्ण मन्दिर, अशोक स्तूप तथा महाबौद्ध…