नेपाली विश्वकोशनेपाल र नेपाली भाषाको ज्ञानकोश

<i class="fa-solid fa-people-group" style="color:var(--gold)"></i> समाज र जीवनशैली

जातजाति, शिक्षा, विश्वविद्यालय, जनसङ्ख्या र सामाजिक जीवन · ६८ लेख

समाज र जीवनशैली

पासाङ ल्हामु शेर्पा

पासाङ ल्हामु शेर्पा नेपालकी पहिलो महिला सगरमाथा आरोही हुन्। २०५० वैशाख १० मा २.१५ बजे दक्षिणी मोहडाबाट शिखर चुमेकी उनी अवतरण क्रममा निधन भइन्। तीन असफल जमर्कापछि प्राप्त कीर्तिका लागि उनलाई २०५९…

२ मिनेट पढाइ
समाज र जीवनशैली

गोरखाली

गोरखाली (वा गोर्खाली) नेपालमा बसोबास गर्ने बासिन्दालाई जनाउने समष्टिगत पद हो, जसलाई अङ्ग्रेजीमा Gurkha भनिन्छ। उनीहरूको साहस र हिम्मतको छविका कारण उनीहरू नेपाली सेना, भारतीय सेनाको गोरखा रेजिमेन्ट र…

२ मिनेट पढाइ
समाज र जीवनशैली

नेपालमा वेश्यावृत्ति

नेपालमा वेश्यावृत्ति गैरकानूनी छ। मानव बेचबिखन तथा ओसारपसार (नियन्त्रण) ऐन, २०६४ ले वेश्यावृत्ति र वेश्यावृत्तिबाट हुने कमाईलाई मानव बेचबिखनको परिभाषामा समावेश गरेर अपराधीकरण गर्दछ। एचआइभी/एड्स…

२ मिनेट पढाइ
समाज र जीवनशैली

थकाली जाति

थकाली जाति नेपालका प्रमुख जनजातिहरूमध्ये एक मानिन्छ। यसको उद्गम मुस्ताङको थाकखोला मानिँदै आएको छ, यद्यपि समुदायका सदस्यहरू देशका विभिन्न स्थानमा फैलिएका छन्। थकाली भाषा तिब्बती–बर्मेली परिवारसँग…

२ मिनेट पढाइ
समाज र जीवनशैली

नेपालको जनसाङ्ख्यिकी

नेपालको जनसाङ्ख्यिकीले नेपालको जनसङ्ख्या, जातियताको तथ्याङ्क, साक्षरता, स्वास्थ्य स्तर तथ्याङ्क तथा महत्त्वपूर्ण तथ्याङ्कीय विवरण दिन्छ ।

२ मिनेट पढाइ
समाज र जीवनशैली

नेपाल टेलिभिजन

नेपाल टेलिभिजन नेपाल सरकारको पूर्ण स्वामित्वमा रहेको नेपालको सबैभन्दा ठूलो टेलिभिजन प्रसारण संस्था हो। वि.सं २०४१ मा, एक आयोजनाको रूपमा स्थापना भएको यस संस्थाले हाल ४ वटा च्यानलहरू स्थलीय तथा…

२ मिनेट पढाइ
समाज र जीवनशैली

बोटे जाति

बोटे जाति नेपालका भित्री मधेश क्षेत्रका आदिवासी समूह हुन्। उनीहरू बोटे भाषा बोल्छन्। बोटे मानिसहरू नदीहरूमा यात्रुहरूलाई डुङ्गाको प्रयोग गरि यातायात गराउनका लागि प्रसिद्ध छन्, जुन प्रायः रूखबाट तयार…

२ मिनेट पढाइ
समाज र जीवनशैली

मधेशी

मधेशी भन्नाले नेपालका मैदानी भूभागमा रहने नेपालीहरू बुझिन्छन्, विशेषतः मधेश प्रदेश तथा कोशी र लुम्बिनी प्रदेशका दक्षिणी भागका बस्तीहरूमा स्थायी बसोबास गर्ने समुदाय। उक्त भूक्षेत्रलाई सामान्यतया तराई…

२ मिनेट पढाइ
समाज र जीवनशैली

मुसलमान

मुसलमान भन्नाले इस्लाम धर्ममा धार्मिक आस्था राख्ने व्यक्तिलाई जनाइन्छ। यस पहिचानको सैद्धान्तिक आधार इस्लामको धार्मिक ग्रन्थ कुरआन हो। उपलब्ध स्रोतले यही परिधि स्पष्ट गर्दछ र मुसलमानको अर्थ तथा…

२ मिनेट पढाइ
समाज र जीवनशैली

नेपाली

नेपाली नेपाल देशका जनतालाई जनाउँने विशेषण हो। नेपाली राष्ट्रियता कानुन अनुसार पर्ने नेपालका नागरिकहरू नेपाली हुन् । नेपालको संविधान अनुसार नागरिक अधिकार प्राप्त गर्ने सबै मानिसहरू नेपाली नागरिक हुन्।…

२ मिनेट पढाइ
समाज र जीवनशैली

पोखरा विश्वविद्यालय

पोखरा विश्वविद्यालय नेपालका पश्चिम भूभागको पोखरा शहरमा अवस्थित एक उच्च शिक्षाको संस्था हो। सन् १९९६ मा स्थापना भएको यस विश्वविद्यालयमा हाल ४,९०० विद्यार्थी अध्ययनरत छन्। यसका चार आंगिक क्याम्पस तथा…

१ मिनेट पढाइ
समाज र जीवनशैली

आप्पा शेर्पा

आप्पा शेर्पा नेपालका एक नेपाली पर्वतारोही हुन्, जन्म वि.सं. २०१६ माघ ०६। उनले पृथ्वीको सबैभन्दा अग्लो सगरमाथा २१ पटक चढेर उल्लेखनीय उपलब्धि हासिल गरे। उनको २१औँ आरोहण विसं २०६८ बैशाखमा सम्पन्न भयो,…

१ मिनेट पढाइ
समाज र जीवनशैली

नेपालमा अन्तरलिङ्गी व्यक्तिहरूको अधिकार

नेपालको संविधानमा 'लैङ्गिक तथा यौनिक अल्पसंख्ख्यक' भनेर उल्लेख गरेतापनि नेपालमा अन्तरलिङ्गी व्यक्तिहरूको अधिकार स्थिति बारे स्पष्टता छैन । स्थानीय अधिकारकर्मीहरूले विभिन्न प्रकारका हननहरू पहिचान…

१ मिनेट पढाइ
समाज र जीवनशैली

नेपाल खुला विश्वविद्यालय

नेपाल खुला विश्वविद्यालय विधिबत रूपमा विक्रम सम्वत २०७३।०३।३० (सन् २०१६) मा स्थापना भएको हो । यस विश्वविद्यालयको केन्द्रीय कार्यालय मानभवन ललितपुरमा छ ।

१ मिनेट पढाइ
समाज र जीवनशैली

पृथ्वीनारायण क्याम्पस

पृथ्वीनारायण क्याम्पस पोखरा महानगरपालिकाको उत्तरी भागमा अवस्थित सार्वजनिक सह-शैक्षिक संस्था हो र त्रिभुवन विश्वविद्यालयसँग सम्बद्ध सबैभन्दा ठूलो क्याम्पसहरू मध्ये एक हो। आधुनिकनेपालका प्रथम राजा…

१ मिनेट पढाइ
समाज र जीवनशैली

लेप्चा जाति

लेप्चा मानिस (; भारतको सिक्किम र नेपालको पूर्वी भागमा बसोबास गर्ने एक लोपोन्मुख आदिवासी समुदाय हो। धेरै लेप्चा पश्चिमी र दक्षिणपश्चिम भुटान, तिब्बत, दार्जिलिङ, पूर्वी नेपालको कोशी प्रदेश र पश्चिम…

१ मिनेट पढाइ
समाज र जीवनशैली

कोचिला थारू

कोचिला थारू, जसलाई मोरङ्गिया, सप्तरी वा सप्तरिया थारू, मध्य-पूर्व थारू, र मध्य-पूर्वी थारू पनि भनिन्छ, आर्य भाषाहरूको थारू समूहमा भाषाका विविधताहरूको एक विविध समूह हो। यो थारू भाषाहरूको सबैभन्दा ठुलो…

१ मिनेट पढाइ
समाज र जीवनशैली

कृषि तथा वन विज्ञान विश्वविद्यालय

कृषि तथा वन विज्ञान विश्वविद्यालय नेपालको एक सार्वजनिक कृषि विश्वविद्यालय हो। यसको केन्द्रीय कार्यालय चितवनको रामपुरमा रहेको छ। त्रिभुवन विश्वविद्यालयका दुई आङ्गिक क्याम्पसहरू कृषि तथा पशु विज्ञान…

१ मिनेट पढाइ
समाज र जीवनशैली

राजर्षि जनक विश्वविद्यालय

राजर्षि जनक विश्वविद्यालय नेपालको एक राष्ट्रिय विश्वविद्यालय हो। नेपालको संसदले सन् २०१७ अक्टोबरमा विधेयक पारित गरेपछि यस विश्वविद्यालयको स्थापना भएको थियो। विश्वविद्यालय मधेश प्रदेशमा केन्द्रित छ।…

१ मिनेट पढाइ