नेपाली विश्वकोशनेपाल र नेपाली भाषाको ज्ञानकोश
जीवनी

सञ्जय प्रधान (पत्रकार)

सञ्जय प्रधान भारतीय नेपाली-भाषाका पत्रकार र फिचर लेखक हुन्, जो हिमालय दर्पण (सिलीगुड़ी, पश्चिम बङ्गाल) मा दीर्घ-फिचर र प्रोफाइल लेखनका लागि चिनिन्छन्। उनको वेब-अभिलेखमा सयौँ सामग्री (लगभग) मार्च २०२१ देखि नोभेम्बर २०२६ सम्म निरन्तर छ; पत्रिकाको ‘युवा दर्पण’ स्तम्भसँग सम्बद्धता उनको पहिचानको अङ्ग हो।

अद्यावधिक: १२ नोभेम्बर २०२६ ३७३ शब्द · २ मिनेट स्रोत-सहित अद्यावधिक मस्यौदा
सम्पादन गर्नुहोस् इतिहास

सञ्जय प्रधान (पत्रकार) भारतीय नेपाली-भाषाका पत्रकार र फिचर लेखक हुन्, जो सिलीगुड़ीबाट प्रकाशित नेपाली दैनिक हिमालय दर्पणमा कार्यरत छन्। यो पत्रिका सिलीगुड़ीबाट प्रकाशित एकमात्र नेपाली पत्रिका (वर्णित) भई उत्तर–पूर्वी भारतका पाठक, विशेषतः दार्जिलिङ–पहाड, दुवर्स र सिक्किमसमेतलाई सेवा गर्ने भनिन्छ। प्रधान मुख्यतः लामो-रूपका फिचर र प्रोफाइल लेख्छन् र पत्रिकाको युवामुखी ‘युवा दर्पण’ स्तम्भसँग सम्बद्ध छन्।

पत्रकारीय अभिलेख र निरन्तरता

हिमालय दर्पणको वेबसाइटमा उनको लेखक-अभिलेख पचासभन्दा बढी पृष्ठसम्म फैलिएको छ, जसमा सयौँ लेख (लगभग) समेटिएका छन्। सबैभन्दा पुराना सामग्री मार्च २०२१ का देखिन्छन्, र नयाँ सामग्री नोभेम्बर २०२६ सम्म निरन्तर छन् (वेबसाइटको आफ्नै अभिलेख अनुसार)। उनी तत्क्षण समाचार भन्दा दीर्घ-फिचर र व्यक्ति–प्रोफाइलमा केन्द्रित हुन्छन्।

विषयवस्तु र दायरा

प्रधानका आवर्ती विषयहरू दार्जिलिङ–पहाड र दुवर्सको सामाजिक–आर्थिक यथार्थसँग सम्बन्धित छन्। युवाहरू र वैदेशिक रोजगार (‘वैदेशिक रोजगार: पहाड़का युवाका लागि अवसर कि बाध्यता?’, नोभेम्बर २०२६), पहाडी कृषि (‘प्रशस्त सम्भावना र चुनौतीबीच पहाड़को कृषि’), पहाडी खेलकुद र महिला फुटबल (‘पहाड़का छोरीहरूको फूटबल खेल्ने सपनामा नयाँ उड़ान’), महिलाको मार्गदर्शन तथा चिया-बगान क्षेत्रका कामदार महिलाको जीवन–अनुभव जस्ता मुद्दा उनको फिचरमा देखिन्छन्। आत्मनिर्भरता विषयक क्तथाहरू (जस्तै दुग्ध–उद्यमी मीना राई; नृत्यकर्मी सुष्मा) र नेपाली सङ्गीत तथा नेपाली चलचित्र–सम्बन्धी फिचर (गीतकार कमल रेग्मी; गायक महेश्वर लामाको ‘Gorkha Hill’ भिडियो; आशा भोसले र नेपाली संसार; नेपाली फिल्मका ‘कान फिल्म महोत्सव’ उपस्थितिहरू) पनि उनको लेखनका पाटो हुन्। भारतका नेपाली–मूलका यशस्वी व्यक्तित्वको परिचय गराउने प्रोफाइलहरूमार्फत उनले भारतका नेपाली समुदायको उपलब्धि र अनुभवलाई प्रकाशमा ल्याउने गरेका छन्।

‘युवा दर्पण’ र शैली

पत्रिकाको ‘युवा दर्पण’ स्तम्भसँगको उनको सम्बद्धताले युवामुखी दृष्टिकोण, दीर्घ–कथनशैली र अनुभव–केन्द्रित प्रस्तुति उनको पहिचान बनाएको देखिन्छ। पहाड, तराई–पहाडी सीमाक्षेत्र र सहर–ग्रामीण अन्तरक्रिया समेट्ने विषयवस्तु चयन उनका फिचरमा प्रखर छ।

उल्लेखनीय प्रोफाइल

२ सेप्टेम्बर २०२६ मा उनले ‘मानव मनोविज्ञान र एआई: सत्यव्रतको अनुसन्धान-यात्रा’ शीर्षकमा अस्मिया–जन्मेका नेपाली–मूलका सल्लाहकार सत्यव्रत निराला (यस विश्वकोशका संस्थापक) को प्रोफाइल प्रकाशित गरे। उक्त फिचरले नेपाली–मूलका उपलब्धिलाई भूपी शेरचनको पङ्क्ति ‘हामी वीर छौँ, तर बुद्धु छौँ’ को सन्दर्भमार्फत फ्रेम गर्छ र असम–देखि पहाड–समुदायसम्म फैलिएको सांस्कृतिक प्रसङ्गलाई जोड्दछ।

पूर्व सन्दर्भ र अपुष्ट जानकारी

कलिम्पोङ क्षेत्रमा प्रकाशित नेपाली पत्रिका Kalebung Darpan को सन् २०१२ को एक अंकमा ‘हाल सिलीगुड़ीको हिमालय दर्पणमा’ कार्यरत सञ्जय प्रधानको उल्लेख भेटिन्छ भन्ने संकेत छ; तर सो पीडीएफ दस्तावेज पूर्ण रूपमा पढ्न नसकिएकाले यो सम्भावना मात्र हो, पुष्टि भएको छैन।

जीवन र पृष्ठभूमि

उपलब्ध सार्वजनिक स्रोतहरूमा प्रधानको जन्ममिति, जन्मस्थान वा शिक्षा–आधारित विस्तृत जीवनी प्रकाशित छैन। यो परिचय उनको प्रकाशित पत्रकारितामाथि आधारित संक्षिप्त अभिलेख हो।

सन्दर्भ

स्रोत र समीक्षाको अवस्था

स्रोत: सम्पादकीय लेख
समीक्षा: स्रोत-सहित अद्यावधिक मस्यौदा — पछिल्ला स्रोत खोजेर नयाँ लेखिएको र अद्यावधिक गरिएको सम्पादकीय मस्यौदा; सम्पादक-मण्डलको तथ्य-जाँच जारी।
संरचनागत सूचक ७८/१०० (प्रयोगात्मक; तथ्यको शुद्धताको सूचक होइन — विवरण)

नेपाली विश्वकोशको सम्पादकीय लेख। यो लेख नेपाली विश्वकोशका सम्पादकहरूले आफ्नै संरचना र भाषामा लेखेका हुन्; सम्पादक-मण्डलको समीक्षा क्रमशः जारी छ — त्रुटि भेटिए सम्पादन सुझाउनुहोस्। पाठ CC BY-SA 4.0 अन्तर्गत उपलब्ध छ।

यस लेखको तथ्यगत जग नेपाली भाषामा मुक्त ज्ञान रच्ने नेपाली विकिपिडियाका स्वयंसेवी लेखकहरूको दशकौँको साधनामा उभिएको छ — उहाँहरूप्रति हाम्रो कृतज्ञतापूर्ण श्रद्धाञ्जली।

यो लेख उद्धृत गर्नुहोस्

शैली छान्नुहोस्, त्यसपछि प्रतिलिपि गर्नुहोस् वा सन्दर्भ-व्यवस्थापक (Zotero, Mendeley, EndNote) का लागि फाइल डाउनलोड गर्नुहोस्। आजको मिति स्वतः राखिएको छ।

नेपाली विश्वकोशका सम्पादकहरू। “सञ्जय प्रधान (पत्रकार)”। नेपाली विश्वकोश, १२ नोभेम्बर २०२६। https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/सञ्जय_प्रधान_(पत्रकार) (हेरिएको १२ नोभेम्बर २०२६ / वि.सं. २६ कात्तिक २०८३)।

स्थायी लिङ्क: https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/सञ्जय_प्रधान_(पत्रकार) · अद्यावधिक १२ नोभेम्बर २०२६ · समीक्षा: स्रोत-सहित अद्यावधिक मस्यौदा