सिद्धबाबा मन्दिर

सिद्धबाबा मन्दिर नेपालको बुटवल सहर नजिकै अवस्थित एक शिवको हिन्दू मन्दिर हो। यस मन्दिरलाई नेपालभरका मानिसहरू र प्रायः पाल्पा र रुपन्देही र छिमेकी जिल्लाका हिन्दूहरूले दर्शन गर्छन्। मन्दिरमा दर्शन गर्न आउने भक्तजनको मनोकामना पूरा हुने आस्था रहेको छ। मानिसको मनोकामना पूरा भएपछि परेवा छोड्ने चलन छ। यस परम्पराले मन्दिर वरिपरि परेवाहरूको संख्यामा ठूलो योगदान पुर्‍याएको छ।

हिन्दू धर्मावलम्बीहरूले शनिबार, सोमबार र शिवसँग प्रत्यक्ष र अप्रत्यक्ष रूपमा जोडिएका विभिन्न धार्मिक चाडपर्वका दिनमा सिद्धबाबाको मन्दिरमा पूजाआजा गर्ने गर्दछन्। शिवरात्रिको अवसरमा ठूलो संख्यामा हिन्दू धर्मावलम्बीहरु मन्दिरमा पूजाआजा गर्न जाने गर्दछन्।

पौराणिक कथा अनुसार यो मन्दिर विक्रम संवत् सुरु गर्ने राजा विक्रमादित्यका जेठा भाइ राजा भर्तृहरिको तपस्यास्थल भएको मानिन्छ।

स्थान

सिद्धबाबाको मन्दिर पाल्पा जिल्लाको दोभान–५ मा बुटवल उपमहानगरपालिकाबाट करिब २ किलोमिटरको दुरीमा अवस्थित छ । मन्दिर सिद्धार्थ राजमार्ग हुँदै पोखरा जाने बाटोमा तिनाउ नदीको बायाँ किनारमा अवस्थित छ।

मन्दिर नजिकै ‘चिडिया खोला’ नामक सानो खोला बग्छ। तीर्थयात्रीहरूले यस नदीको पानीलाई पवित्र मान्छन्।

इतिहास

पौराणिक कथा अनुसार, मन्दिरलाई राजा विक्रमादित्यका जेठा भाइ राजा भर्तृहरिको तपस्या गर्ने ठाउँ मानिन्छ - विक्रम संवत सुरु गर्ने राजा।

हाल मन्दिर जिल्ला प्रशासन कार्यालय पाल्पामा सन् १९९८ मा दर्ता भएको थियो ।

सन्दर्भ सामग्रीहरू

नेपाली विश्वकोशका सम्पादकहरू। “सिद्धबाबा मन्दिर।” नेपाली विश्वकोश, २६ सेप्टेम्बर २०२६, https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/%E0%A4%B8%E0%A4%BF%E0%A4%A6%E0%A5%8D%E0%A4%A7%E0%A4%AC%E0%A4%BE%E0%A4%AC%E0%A4%BE_%E0%A4%AE%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A6%E0%A4%BF%E0%A4%B0। हेरिएको: १२ नोभेम्बर २०२६।

Nepali Encyclopedia Editors. (2026). सिद्धबाबा मन्दिर. In Nepali Encyclopedia. Retrieved 2026-11-12, from https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/%E0%A4%B8%E0%A4%BF%E0%A4%A6%E0%A5%8D%E0%A4%A7%E0%A4%AC%E0%A4%BE%E0%A4%AC%E0%A4%BE_%E0%A4%AE%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A6%E0%A4%BF%E0%A4%B0

@misc{ne_717,
  title = {सिद्धबाबा मन्दिर},
  author = {{Nepali Encyclopedia Editors}},
  howpublished = {\url{https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/%E0%A4%B8%E0%A4%BF%E0%A4%A6%E0%A5%8D%E0%A4%A7%E0%A4%AC%E0%A4%BE%E0%A4%AC%E0%A4%BE_%E0%A4%AE%E0%A4%A8%E0%A5%8D%E0%A4%A6%E0%A4%BF%E0%A4%B0}},
  year = {2026},
  note = {Accessed 2026-11-12}
}