पारस खड्का नेपालका प्रख्यात क्रिकेट खेलाडी हुन्, जो दायाँहाते ब्याट्सम्यान तथा दायाँहाते मध्यम गतिका बलरका रूपमा चिनिन्छन्। ७ कार्तिक २०४४ (२४ अक्टोबर १९८७) मा जन्मिएका उनले सन् २००४ देखि नेपाली राष्ट्रिय क्रिकेट टोलीको नियमित स्थान सुरक्षित राखे। कप्तानका रूपमा उनको कार्यकालमा टोलीले क्षेत्रीय र अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा उल्लेख्य सफलताहरू हासिल गरेको देखिन्छ।
आरम्भ र अन्तर्राष्ट्रिय पदार्पण
खड्काले पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय उपस्थिति अन्डर–१५ एसिया कपमार्फत दिएका थिए। डिसेम्बर २००२ मा संयुक्त अरब इमिराट्समा सम्पन्न सो प्रतियोगिताले उनको उमेरसमूहको क्रिकेटयात्रा औपचारिक रूपमा प्रारम्भ गर्यो। आरम्भिक चरणमै ब्याटिङ र उपयोगी बलिङका कारण उनी दुवै विभागमा योगदान गर्न सक्ने खेलाडीका रूपमा पहिचान बने।
राष्ट्रिय टोली र नेतृत्व
सन् २००४ पछि राष्ट्रिय टोलीमा स्थिर उपस्थिति बनाएका खड्काको नेतृत्व क्षमताले विशिष्ट पहिचान पायो। वि.सं. २०६९ मा उनको कप्तानीमा नेपालले दुई अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगिताको उपाधि जित्यो र अर्कोको फाइनलसम्म पुगेको थियो। मलेसियामा भएको आइसिसी वर्ल्ड क्रिकेट लिग डिभिजन–४ तथा दुबईमा सम्पन्न एसिसी एलिट ट्रफी २०१३ मा नेपाल च्याम्पियन बन्यो। सोही वर्ष एसिसी टि-ट्वान्टी कप नेपालमै आयोजना हुँदा टोली फाइनलमा पुगेको थियो।
प्रमुख प्रदर्शन र विश्वमञ्च
उक्त लगातार उपलब्धिहरूमा कप्तान खड्काको योगदान निर्णायक मानियो। एसियाली क्रिकेट परिषदद्वारा आयोजित ती दुई प्रतियोगितामा उनी ‘म्यान अफ द सिरिज’ घोषित भए। सन् २०१४ को क्रिकेट विश्वकप छनोटका लागि उनी न्युजिल्याण्ड पुगेका थिए। न्युजिल्याण्डमा सीमित सफलतापछि, उनको नेतृत्वमा टोलीले बङ्गलादेशमा सम्पन्न टि-ट्वान्टी विश्वकपमा सकारात्मक परिणाम हासिल गरेको उल्लेख पाइन्छ।
आईसीसी बरियतामा स्थान
सन् २०१७ मा आइसिसीले सार्वजनिक गरेको टि-ट्वान्टी क्रिकेटको बरियतामा खड्का ब्याटिङ र अलराउन्डर दुवै सूचिमा सूचीकृत भए। अलराउन्डरतर्फ उनको स्थान ४१औँ रहेको उल्लेख मिल्छ। यसले छोटो ढाँचाको क्रिकेटमा उनको सर्वाङ्गीण योगदानलाई औँल्याउँछ।
घरेलु क्रिकेट र संस्थागत टोली
राष्ट्रिय टोलीसँगै खड्काको प्रदर्शन संस्थागत क्रिकेटमा पनि प्रभावकारी रह्यो। उनको नेतृत्वमा सशस्त्र प्रहरी बल (एपिएफ) को टोलीले घरेलु प्रतियोगिताहरूमा सफलता चुमेको स्रोतमा उल्लिखित छ। यसले क्लब तथा विभागीय तहमा उनको नेतृत्व र निरन्तरता पुष्टि गर्दछ।
म्यान अफ द म्याच प्रदर्शन
उनका केही उल्लेखनीय ‘म्यान अफ द म्याच’ प्रदर्शन निम्नानुसार छन्:
- डेनमार्कविरुद्ध, आइसिसी ग्लोबल क्रिकेट एकेडेमी, दुबई, २०१३/१४ — ४८ रन (१ चौका, ५ छक्का) र १ विकेट।
- मलेसियाविरुद्ध, त्रिभुवन विश्वविद्यालय अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट मैदान, कीर्तिपुर, २०१२/१३ — ८७* (११ चौका, ३ छक्का) र २ रन आउटमा संलग्नता।
- सिङ्गापुरविरुद्ध, त्रिभुवन विश्वविद्यालय अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट मैदान, कीर्तिपुर, २०१२/१३ — ४४ (४ चौका, १ छक्का), १ विकेट र १ रन आउटमा संलग्नता।
पुरस्कार, सम्मान र ब्रान्ड एम्बेसडर
खड्काले नेपाल खेलकुद पत्रकार मञ्चद्वारा प्रदान गरिने ‘वर्ष खेलाडी’ उपाधि प्राप्त गरेका छन्। स्रोतअनुसार वि.सं. २०६६ र २०६९ मा यो उपाधि उनको भागमा परेको थियो। अर्कै सूचिमा ‘एनएसएफजे पल्सर वर्षको खेलाडी’का रूपमा सन् २०१६, २०१७ र २०१८ का लागि पनि उल्लेख छ; यस विषयमा स्रोतहरूमा मतभेद छ।
सन् २०१७ मा ‘एनएनआईपीए वर्षको उत्कृष्ट क्रिकेटर’को रूपमा उनको नाम आएको छ। त्यसबाहेक ‘आईसीसी पुरुष एसोसिएट दशकको खेलाडी’मा उनी मनोनित भएको उल्लिखित छ। साथै, उनी नेपाल टेलिकमका ब्रान्ड एम्बेसडरमा एक वर्षका लागि नियुक्त भएका थिए।
भूमिका र क्रीडा शैली
खड्का दायाँहाते शीर्षक्रमका ब्याट्सम्यान र दायाँहाते मध्यम गतिका बलर हुन्। टोली आवश्यकताअनुसार दुबै विभागमा योगदान गर्दै आएका उनले नेतृत्व, फिल्डिङ तथा खेलबुधिमा पनि प्रभाव पारेको देखिन्छ।
सन्दर्भ
- नेपाली विकिपिडिया — “पारस खड्का” (CC BY-SA 4.0) (हेरिएको १२/११/२०२६)
स्रोत र समीक्षाको अवस्था
स्रोत: सम्पादकीय लेख · विकिडाटा Q7135862
समीक्षा: स्रोत-सहित अद्यावधिक मस्यौदा — पछिल्ला स्रोत खोजेर नयाँ लेखिएको र अद्यावधिक गरिएको सम्पादकीय मस्यौदा; सम्पादक-मण्डलको तथ्य-जाँच जारी।
संरचनागत सूचक ९३/१०० (प्रयोगात्मक; तथ्यको शुद्धताको सूचक होइन — विवरण)
नेपाली विश्वकोशको सम्पादकीय लेख। यो लेख नेपाली विश्वकोशका सम्पादकहरूले आफ्नै संरचना र भाषामा लेखेका हुन्; सम्पादक-मण्डलको समीक्षा क्रमशः जारी छ — त्रुटि भेटिए सम्पादन सुझाउनुहोस्। पाठ CC BY-SA 4.0 अन्तर्गत उपलब्ध छ।
यस लेखको तथ्यगत जग नेपाली भाषामा मुक्त ज्ञान रच्ने नेपाली विकिपिडियाका स्वयंसेवी लेखकहरूको दशकौँको साधनामा उभिएको छ — उहाँहरूप्रति हाम्रो कृतज्ञतापूर्ण श्रद्धाञ्जली।
यो लेख उद्धृत गर्नुहोस्
नेपाली विश्वकोशका सम्पादकहरू। “पारस खड्का।” नेपाली विश्वकोश, १२ नोभेम्बर २०२६, https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%B8_%E0%A4%96%E0%A4%A1%E0%A5%8D%E0%A4%95%E0%A4%BE। हेरिएको: १२ नोभेम्बर २०२६।
Nepali Encyclopedia Editors. (2026). पारस खड्का. In Nepali Encyclopedia. Retrieved 2026-11-12, from https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%B8_%E0%A4%96%E0%A4%A1%E0%A5%8D%E0%A4%95%E0%A4%BE
@misc{ne_384,
title = {पारस खड्का},
author = {{Nepali Encyclopedia Editors}},
howpublished = {\url{https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%B8_%E0%A4%96%E0%A4%A1%E0%A5%8D%E0%A4%95%E0%A4%BE}},
year = {2026},
note = {Accessed 2026-11-12}
}
