नेपाली विकिपिडिया

नेपाली विकिपिडिया नेपाली भाषामा तयार गरिने स्वतन्त्र विश्वकोशीय खाली ठाउँ पूरा गर्ने प्रयासका रूपमा परिचित छ। यसमा सूचीकृत सामग्रीको केन्द्रीय अंश लेखहरू हुन्, जसको संख्या स्रोतअनुसार ३०,०८१ रहेको छ। यो संकलन नेपाली भाषामा लेखिने भएकाले यसको प्रयोग र सम्पादनमा भाषिक तथा प्राविधिक पक्ष दुबै महत्वपूर्ण मानिन्छन्।

उद्भव र इतिहास

यस विश्वकोशीय आयोजना आरम्भ भएको मिति सन् २००२ जुन ३ उल्लेख गरिएको छ। सो मितिदेखि सामग्री थपिने क्रम निरन्तर भएको संकेत तथ्याङ्कीय विवरणबाट प्रकट हुन्छ। इतिहाससम्बन्धी विस्तृत चरणबद्ध विकास सूचनाहरू स्रोतमा नआए पनि, प्रारम्भ मिति यसका लागि आधारभूत समयचिन्हका रूपमा दिइएको छ।

सामग्रीको संरचना र परिमाण

उपलब्ध तथ्याङ्कअनुसार नेपाली विकिपिडियामा ३०,०८१ वटा लेख (विश्वकोश) प्रकाशित छन्। यसबाहेक समग्र भण्डारमा १,५०६ फाइल भएको उल्लेख छ, जसले लेखहरूलाई पूरक सामग्री प्रदान गरेको देखिन्छ। सामग्रीको प्रकार, वर्गीकरण वा विषयगत दायराबारे थप सूची वा मापदण्डहरू स्रोतमा प्रस्तुत छैनन्; तथापि, लेख र फाइलको संयुक्त संरचना यसको मूल कङ्काल हो भन्ने कुरा तथ्याङ्कले औँल्याउँछ।

प्रयोगकर्ता समुदाय र संयन्त्र

तथ्याङ्क खण्डमा कुल प्रयोगकर्ता ८०,६४४ दर्ता भएको संख्या दिइएको छ। व्यवस्थापन पक्षमा ५ जना प्रबन्धक बताइएका छन्। अर्को विवरणमा एक जना प्रशासक पनि रहेको भनिएको छ; तर प्रबन्धन सम्बन्धी दुई उल्लेखबीच पदनाम र सङ्ख्याबारे स्रोतहरूमा मतभेद छ। यिनै भूमिकाहरूले सामग्रीको मापदण्ड, प्रविष्टि व्यवस्थापन र दैनन्दिन संयोजनमा समन्वय गर्ने कुरा अनुमान गर्न सकिए पनि, स्रोतमा तिनको कार्य-विवरण खुलाइएको छैन।

लिपि, टाइपिङ र प्राविधिक सहायताहरू

नेपाली विकिपिडियाको सम्पादन र प्रयोग देवनागरी लिपिमा हुन्छ। देवनागरीमा सामान्य उपकरणहरूबाट लेख्न कठिनाइ हुन सक्ने भएकाले, यसका लागि लिप्यन्तरणआधारित प्राविधिक मद्दत आवश्यक ठानिन्छ। स्रोतमा, कुनै विशेष नेपाली टाइपिङ सफ्टवेयर प्रयोग नगरी प्रयोगकर्ताले ध्वन्यात्मक ढङ्गले टाइप गरेका अक्षरहरूलाई देवनागरीमा रूपान्तरण गर्ने सुविधा रहेको उल्लेख छ। यो सुविधा ल्याटिन वर्णमालाबाट देवनागरी लिपिमा लिप्यन्तरण गर्ने, ध्वन्यात्मक ढाँचामा आधारित कन्भर्टरको रूपमा वर्णित छ।

तथ्याङ्कीय रूपरेखा

हाल उपलब्ध संक्षिप्त तथ्याङ्क यसप्रकार छन्: लेखहरूको संख्या ३०,०८१; फाइलहरू १,५०६; दर्ता गरिएका प्रयोगकर्ता ८०,६४४; र प्रबन्धक ५। अतिरिक्त रूपमा, एक प्रशासक रहेको भनी छुट्टै उल्लेख भेटिन्छ, जसले व्यवस्थापन श्रेणीकरणबारे स्रोतभित्रकै सूचनामा असङ्गति रहेको देखाउँछ। यिनै सङ्ख्यात्मक सूचकहरूले सामग्रीको परिमाण, प्रयोगकर्ता सहभागिता र संयोजन संरचनाको स्थूल तस्वीर दिन्छन्।

सन्दर्भ

नेपाली विश्वकोशका सम्पादकहरू। “नेपाली विकिपिडिया।” नेपाली विश्वकोश, १२ नोभेम्बर २०२६, https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/%E0%A4%A8%E0%A5%87%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A5%80_%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A4%BF%E0%A4%A1%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%BE। हेरिएको: १२ नोभेम्बर २०२६।

Nepali Encyclopedia Editors. (2026). नेपाली विकिपिडिया. In Nepali Encyclopedia. Retrieved 2026-11-12, from https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/%E0%A4%A8%E0%A5%87%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A5%80_%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A4%BF%E0%A4%A1%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%BE

@misc{ne_406,
  title = {नेपाली विकिपिडिया},
  author = {{Nepali Encyclopedia Editors}},
  howpublished = {\url{https://nepaliencyclopedia.com/nepali-encyclopedia/%E0%A4%A8%E0%A5%87%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%B2%E0%A5%80_%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%95%E0%A4%BF%E0%A4%AA%E0%A4%BF%E0%A4%A1%E0%A4%BF%E0%A4%AF%E0%A4%BE}},
  year = {2026},
  note = {Accessed 2026-11-12}
}